De Auxerrois-tafel (19 juli 2020)

Met de organisatie van de “wijntafels” heeft Stefaan Soenen baanbrekend werk verricht om de wijnen van de Lage Landen onder de aandacht te brengen.
De bedoeling is telkens om kennis te maken met een bepaalde soort wijn uit onze streken en die in relatie te zetten met benchmark-wijnen van over de wereld.
Zo werd in 2016 de pinot noir tafel gehouden bij wijndomein Bon Baron en in 2017 werd pinot gris onder de loep genomen in wijndomein Aldeneyck.
In augustus 2019 kwam de rieslingdruif aan bod, het was de eerste “tafel” waaraan ikzelf deelnam. We waren toen te gast bij Wijngaard Apostelhoeve nabij Maastricht. Verslag daarvan vind je hier: deel 1, deel 2, deel 3.

19 juli 2020. Auxerrois zou het thema zijn van de vierde “tafel”. Het coronavirus is aan een tweede opstoot begonnen, dus het was even spannend afwachten of het lang vooraf aangekondigde proefevenement wel kon doorgaan.
Maar Jules Nijst, gastheer en wijnbouwer van Domein de Wijngaardsberg in Ulestraten, zorgde voor optimale omstandigheden. In de aangelegen vierkantshoeve van restaurant Wijngaardshof was de proefruimte helemaal coronaveilig ingericht. De zomerse zondag en de ontvangst in Limburgse stijl, met taart en koffie, zorgde van bij aanvang voor een ontspannen en warme welkome sfeer.

Zoals steeds, en volgens de opzet van de “tafels” waren de deelnemers zowel wijnmakers als wijnschrijvers.
Van de wijnbouwers waren aanwezig:
Jules Nijst (De Wijngaardsberg, NL)
Robin Hulst (De Apostelhoeve, NL)
Math Bollen (Hoeve Nekum, NL)
Harry Vorselen (Wijngoed Thorn, NL)
Johan van de Velde (Wijnhoeve De Kleine Schorre, NL)
Johan Jacobs (Wijndomein Thilesna, BE)
Jeanette van der Steen (Château Bon Baron, BE)
Michel Dehem (D’Hellekapelle, BE)

Wijnschrijvers, bloggers of journalisten waren
Mariëlla Beukers (Wijnkronieken.nl)
Ingrid Larmoyeur (Vinissima.nl)
Andrea de Leeuw (voor anne-wies.nl)
Cees van Casteren (ceesvancasteren.com)
Peter Doomen (Vlaamse Wijngilde)
Peter Depré (Syntra)
Marc Roovers (Vrienden van de Riesling / Wijnkrabbels)
en Stefaan Soenen, organisator.

Auxerrois, de druif

Andrew Jefford schrijft in een artikel voor Decanter over auxerrois: “The Grape That Dare Not Speak Its Name“. De druif die zijn eigen naam niet durft uitspreken… Het is een frapperende uitspraak, tekenend voor de bescheiden positie die de druif toebedeeld krijgt in de wijnwereld.

Algemeen geschetst komt de druif voor in Frankrijk, vooral in Alsace en een beetje in de Côte de Toul. Het is een belangrijke druif voor het Groothertogdom Luxemburg, er verder is er aanplant in Duitsland, en natuurlijk ook een beetje in Nederland en België.
Cijfers over aanplant variëren. De meest recente cijfers uit 2016 spreken over 1950 ha in Frankrijk, waarvan het merendeel in Alsace, en 200 ha in Duitsland. In 2015 meldde men 180 ha in Luxemburg onder de AOP Moselle Luxembourgeoise.
Nederland telde in 2015 25 ha auxerrois.
In 2017 stond er 20,07 ha in België, volgens cijfers van Belgische ministerie van economie, Jeanette van Château Bon Baron vernoemt 26,5 ha in 2019, uit dezelfde bron. Volgens Peter Doomen, schrijver van “Wijn van eigen bodem” kan dit cijfer onmogelijk correct zijn. Hij lijst 56 domeinen op die auxerrois in de aanplant hebben, waaronder ook niet-professionele domeinen.

Ook het cijfer van Alsace is onder voorbehoud. Volgens Elzaskenner Peter Depré worden aanplant van auxerrois en pinot blanc door elkaar gehaald, en komt men zo tot een vertekend beeld. Met 6,8% van de totale aanplant komt hij aan een cijfer van iets meer dan 1000 ha.
De oorzaak van deze verwarrende cijfers is dat in Alsace auxerrois toegelaten is in blend met pinot blanc (behalve voor Alsace grand cru wijnen) zonder dat dit op het etiket vermeld dient te worden. Een pinot blanc kan dus voor 80% tot zelfs 100% uit auxerrois bestaan. Over het algemeen is het zelfs de gewoonte om een deel auxerrois in pinot blancwijnen bij te blenden. Wijnmakers en wetgever maken dus weinig onderscheid tussen auxerrois en pinot blanc.
Nochtans, en ondanks het veelvuldig gebruikte synoniem pinot auxerrois, is de auxerroisdruif geen mutatie van de pinotfamilie. Het is een kruising tussen gouais blanc en pinot noir, en heeft dus dezelfde voorouders als bijvoorbeeld chardonnay, gamay noir en aligoté.
Hoewel algemeen wordt aangenomen dat de druif zijn naam dankt aan de stad Auxerre in de Yonne (F), is die eigenlijk afgeleid van de oude naam voor de Elzas, Auxois.

De degustatie

Net zoals de riesling-tafel kwamen er veel wijnen in het glas op de zonnige zondag in juli. Vijfendertig om precies te zijn, verdeeld over vijf “flights”. Elke wijn werd blind geserveerd uit karaf, wijnschrijvers noch wijnmakers wisten welke wijn in het glas kwam. Na elke reeks werden de wijnen onthuld.

Reeks 1:
1- De eerste wijn was foutief, hergisting op fles, troebel, gistig in de neus. Het was een Auxerrois van Wijngoed Reyngaard, een microdomeintje in Dranouter (Heuvelland, BE). Op een proeverij eind 2017 had ik al eens kennis mogen maken met Jan Reynaert, de wijnmaker. Helaas blijkt het stabiel krijgen van zijn wijnen een weerkerend probleem, zegt Stefaan Soenen.

2- d’Hellekapelle Auxerrois 2019 (Heuvelland, B): intens floraal en primair wit fruit, aromatisch, snoepjes, ananas, citrus; zachte zuren en sappig, perzikjes, rondeur; foutloos, doordeweeks.

3- Lelièvre Auxerrois 2018 (Côte de Toul, F): ingetogen neus, bloesem, floraal, stenig; zacht en rond, pitvruchten en gele appel, wat eendimensionaal, weinig diepgang, groenigheid; kalkig in afdronk. Frisse, sappige wijn met goede structuur.

4– Wijndomein Thilesna Pinot Auxerrois 2018 (Maasvallei, B): mooie neus, licht oxidatief, rijper en gedroogd fruit, peer, tikje vanille, lactische toets; rond, sappig, meer complexiteit, goede maar zachte zuurstructuur, karamel, tikje restzoet geeft wat vettigheid. Mooie wijn, goede complexiteit, maaltijdwijn.

5- Gloire de Duras Chardonnay Auxerrois 2018 (Haspengouw, B): discrete neus met sappige peer, rijper geel pitfruit, kleine kruidigheid, interessant en verfijnd; sappig en dens in de mond, met boomvruchten, kleine citrus, mooie spanning met lactische toets en zachte zuren; kruidige afdronk met wat saliniteit en een goede complexiteit. Stevige maaltijdwijn, mooi.

6- Wijndomein Thilesna Pinot Auxerrois 2019 (Maasvallei, B): intens snoeperig, anansblokjes, grassig en aromatisch; groene aanzet met onrijpe peer en kruidigheid, veel bitters op middenstuk, net voldoende zuren om niet saai te worden; korte, grassige afdonk.

7- Domaine St Martin Côteaux de Remich Grand Premier Cru Auxerrois 2017 (Moselle Luxembourgeoise, Luxembourg): citrus, mineraal, wax, boterigheid, veelbelovende neus; sappig en rechtlijnig met goede zuren, snoeperig fruitzoet, valt snel weg, mist complexiteit, afdronk met stenig fruit en klein bittertje. Toegankelijke allemansvriend, zonder meer.

8- Wijnhoeve De Kleine Schorre Schouwen-D®uivenland Auxerrois 2018 (Zeeland, NL): intensere neus van rijpe steenvruchten, nog wat terughoudend, specerijen, koekkruiden, snoep; aanzet met restzoet, en heel zachte zuren, veel rijp fruit, mollig en vettigheid, in afdronk wat warmte.

9- Wijnhoeve De Kleine Schorre Schouwen-D®uivenland Auxerrois 2019 (Zeeland, NL): iets reductief, mineraal rokerig, appeltjes en kweepeer, honing en wax; sappig met restzoet, citrusfruit en meloen, gebalanceerde aciditeit; kortere afdronk met zoet citrus en kleine bitters. Mooi, hoewel niet heel complex, toegankelijke terrasjeswijn, mist wat stevigere zuren.

In deze eerste reeks met slechts twee wijnen die niet uit de Lage Landen afkomstig zijn, ging mijn voorkeur naar de Chardonnay/Auxerrois blend van Gloire de Duras en de Auxerrois 2018 van Thilesna. Speciale vermelding voor de Zeelandse wijnen van Wijnhoeve De Kleine Schorre voor het leuke spel met restzoet dat ze hier neerzetten. De andere wijnen ontlopen elkaar nauwelijks in kwaliteit, ze zijn meer dan correct maar missen wat diepgang en complexiteit.

Reeks 2:
10- Château Bon Baron Composition Pinot 2019 (Côtes de Sambres et Meuse, B): direct in de neus, met wit fruit en floraliteit, kleine kruidigheid; wat hoekig in de mond door de bitters en het bijna tannineuse mondgevoel, stevige en strakke zuren.
Deze blend van 40% auxerrois, 27% pinot blanc en 33% pinot gris maakten Jeanette en Pjotr, de wijnmakers van Bon Baron, als antwoord op de dalende verkoop aan de horeca omwille van de coronacrisis. De blend werd mee samengesteld door een sommelier-adviseur van een supermarktketen. Een buitenbeentje in deze reeks en in heel de degustatie.

11- Weingut Knab Auxerrois 2018 (Baden, D): rokerige neus met fijn, rijp wit en geel fruit, wax, rabarbertaartje; sappig en rijper, met stevige alcoholwarmte, romig mondgevoel met restzoet maar met goede balans; pikantigheid in afdronk. Een wijn met wat warmte die wat focus mist, maar wel goed.

12- Château Bon Baron Auxerrois 2017 (Côtes de Sambres et Meuse, B): intens fruitig met groene citrus en grapefruit, passievrucht, ananas en banaan, kleine groene kruiden als venkel, hooi, rokerig; strakke aanzet met precieze zuren, goede balans, minerale koele stenigheid, pitfruit en zolderappeltjes; droge, strakke afdronk.
Er wordt over deze wijn wat gediscuteerd over mogelijke onrijpheid, en de wijn flirt daar wel wat mee, maar voor mij is dit best oké.

13- Domaine Salamander Auxerrois 2019 (Limburgse Landwijn, NL): oxidatief, licht animaal en groenig met kaaskorst, tikje onzuiver; karamel en kruidigheid, haast bourgondische boterigheid, fruit wordt gemaskeerd of is afwezig; deze wijn geeft mij geen plezier.

14- Château Bon Baron Auxerrois 2011 (Côtes de Sambres et Meuse, B): rijp geel fruit en boterbloemen, botersnoepjes, lactisch, wat tabak ook; frisse aanzet met rijp en gedroogd fruit maar voldoende zuren, rondeur; lange afdronk. Rijke, oxidatieve stijl van wijn, hier gaat de vinificatie of de rijping boven de druif.

15- Lelièvre Auxerrois 2014 (Côte de Toul, F): ingetogen neus, fijn mineraal en stenig, groene stekelbessen, sinaasschil, iets reductief of onzuiver ook; sappig met wat rijpe fruittonen en onderliggend stevige zuurstructuur, lijkt aangezuurd, kalkig mineraal met droog pitfruit en kleine groene kruiden. Rechtlijnige, droge stijl met veel materie. Mooie wijn.

16- Château Bon Baron Auxerrois 2006 (Côtes de Sambres et Meuse, B): foutief, oxidatie.

In deze wat kortere reeks schitterde de Bon Baron Auxerrois 2017 naast de Lelièvre Côte de Toul 2014, maar met extra punten voor de Belgische wijn van Jeanette wegens meer complexiteit. De Duitse Auxerrois van Weingut Knab uit Baden deelt de derde plaats met de rijke en licht oxidatieve Bon Baron Auxerrois 2011.

Middagpauze.
Jules Nijst neemt ons na de lunch mee naar zijn wijngaard, en vertelt honderd uit over bodem, ligging, geschiedenis en toekomst van zijn wijngaard en wijnen.

Jules Nijst (Foto © Peter Doomen)

 

 

Reeks 3:
17- Domein De Wijngaardberg Auxerrois 2018 (Mergelland, NL): intens floraal, klein citrusfruit en grapefruit, peer, primaire fruitigheid; sappig en korrelig met kleine zuurtjes en klein pikantje, peper; kruidige afdronk met fijne bitters. Goede zuiverheid maar minder complexiteit.

18- Albert Mann Pinot Blanc Auxerrois 2018 (Alsace, F): ingetogen en mineraal, met vuursteen en wit steenfruit, groene peer, iets zwavelig; ronder en meer evolutie met meer vettigheid door verblijf op droesem, minder zuurstructuur maar iets meer materie; kruidige afdronk.
75% auxerrois en 25% pinot blanc in deze Elzas-blend. Correct maar niet meer dan dat.

19- Domein De Wijngaardberg Auxerrois 2016 (Mergelland, NL): nog gesloten neus, mineraal, bosgrond, fruit wat op achtergrond, licht oxidatief met rijpere en boterige tonen; stevig in aanzet met materie en structuur, de zuren houden zich wat op de achtergrond, dens, korrelig, wat evolutief, klein zoetje merkbaar; evolutieve afdronk die wat drogend is. Een wijn die nu net op of net over zijn hoogtepunt is.

20- Josmeyer Pinot Auxerrois Vieilles Vignes “H” 2016 (Alsace, F): honing, gedroogde vruchten als vijgen, botertonen, truffel; evolutief en olieachtig met bosgrond en onderhout; afdronk met toch wat zoete karamel. Deze wijn lijkt over zijn hoogtepunt heen te zijn. Eerder interessant dan kwalitatief nu.
“H” staat voor Grand Cru Hengst, en ondanks dat auxerrois in Alsace niet als grand cru mag verkocht worden, zou dit wel dit niveau mogen halen.

21- Hoeve Nekum Auxerrois 2018 (Mergelland, NL): prikkelend in de neus, zwavelig?, gesloten, weinig fruit op de neus; fris en licht in aanzet, wat restzoet en wat zuurtjes, maar dit staat los van elkaar, mist balans en materie; kortere afdronk.

22- Wijndomein Overst Auxerrois 2018 (Voerendaal, BGA Limburg): rijp geel fruit en kleine kruidigheid, vuursteen, bloemenwei, citrus, appel en per, roze grapefruit; sappig en gebalanceerd, niet de grote materie maar goed gemaakt, fruitig fris en opwekkend. Geen complexiteit maar gewoon goed zonder meer.

23- Hoeve Nekum Auxerrois 2019 (Mergelland, NL): intens snoeperig fruitig, ananas, banaan, nog wat gistig, zeepjes, groene appel; frisse aanzet met groene appel en citrusvruchten, klein beetje zoet dat net gecompenseerd wordt door de zuurtjes, mist ook wat materie. Eenvoudige wijn zonder complexiteit.

24- Domaine St Martin “De Nos Rochers” Grand Premier Cru Auxerrois 2018 (Moselle Luxembourgeoise, Luxembourg): nog primaire neus van citrus, grapefruit, perzikpit en bloesem; denser en sappiger met rijper fruit in de mond, gele appel en peer, het tikje restzoet balanceert de mature aciditeit; kleine kruiden in de afdronk.

Een moeilijkere reeks, zonder echte hoogvliegers. Domein De Wijngaardberg Auxerrois 2018 en Albert Mann Pinot Blanc Auxerrois 2018 doen het het best in deze reeks, maar moeten de Luxemburgse Domaine St Martin 2018 laten voorgaan. Verbazend hoe geëvolueerd de Josmeyer 2016 al overkomt.

Reeks 4:
25- Kluisberg Pinot Blanc 2016 (Hageland, B): de mol in de reeks, een 100% Pinot Blancwijn: citrus en limoen, granny smith appel, munt en groene kruiden, iets boterigs; sappig en fris in aanzet met een beetje restzoet dat verweven zit in de zachte zuren, mooi mondgevoel, droge afdronk. Mooie wijn!

26- Wijngoed Thorn Auxerrois 2019 (Maasvallei, NL): ingetogen neus, mineraal en steenvruchten, rokerige kruidigheid, boterbloemen; aanzet met kruidigheid en snoepjes, dens op de tong, pepertje; stevige wijn met goede fraicheur, geïntegreerde balans; lange ziltige afdronk. Heel mooie wijn!

27- Wijndomein Fromberg Auxerrois 2018 (Voerendaal, BGA Limburg): erg mooie neus met bloemetjes en mineraliteit, schilletjes van citrusfruit en kruiden. In de mond echter veel te zoet, de restsuiker maskeert alle nuances van de wijn. Erg jammer, want de neus beloofde heel veel moois.

28- Wijngoed Thorn Auxerrois 2018 (Maasvallei, NL): rokerig, bloemetjes, perzik en appel; hoekige balans met wat evolutie, mist fruit en evenwicht. Wat schrale wijn, oninteressant.

29- Domein Pietershof Pinot Blanc-Auxerrois 2019 (BGA Vlaamse Landwijn, Voerstreek, B): rijp perzikfruit, ananas en rode appel, fruitmacedoine, rijpe banaan; ook rijpe banaan in aanzet, met wat lactische tonen, kruidigheid en een pepertje nadien; goede lengte in afdronk, met vanille en een bittertje. Goede structuur, de wijn mist een beetje fris fruit, maar bezit een goede complexiteit.
Dit is een blend van 60% auxerrois en iets minder dan 40% pinot blanc, aangevuld met een beetje muscat.

30- Apostelhoeve Auxerrois 2019 (Mergelland, NL): frisse neus van groene kruiden (munt, venkel), groene citrus, aromatisch; ronde en sappige aanzet met goede zuurtjes en balans, drinkt lekker weg; frisse en groenige afdronk, mooi.

31- Weingut Bernhard Huber Malterdingen Auxerrois 2017 (Baden, D): ingetogen neus, wilde gisten?, bloemetjes, groene kruiden, wit fruit, snuffelneus, erg mooi; strak met fris wit fruit, citrus, koele menthol, goede densiteit en super mooi mondgevoel; lange afdronk, koel, heerlijk. Dit is top!

32- Apostelhoeve Auxerrois 2018 (Mergelland, NL): perzikjes en appeltjes, mineraal en citrus, klein rood fruit, groene kruiden; rijpe sinaasvruchten en groene kruiden, verweven restzoetje, de balans neigt wat naar het zoete maar blijft fris; romige afdronk. Ook top!

Twee echte toppers hier: Berhard Huber 2017 wint het net van Apostelhoeve 2018, maar het verschil is klein. Hoewel er stijlverschillen zijn tussen beide wijnen spelen ze in hoge klasse. En laat me zeker de Thorn 2019 niet vergeten te vermelden, die moet amper onderdoen voor de twee eerder genoemde wijnen.

Reeks 5:
Een reeks wijnen met houtrijping, kondigt Stefaan aan.
33- Oud Conynsbergh Auxerrois Cuvée 2018 (BGA Vlaamse Landwijn, Boechout, B): troebel en mat in het glas; onzuiver, oplosmiddel, oxidatief; en voor wie toch durfde proeven: citrus, karamel, hoekig onevenwicht, tannines en onrijp.

34- d’Hellekapelle Atalanta (Heuvelland, B): boter, kandijsnoep en karamel, vanille en koekkruiden; gedroogde vruchten en rijper, geëvolueerd fruit, sinaasschil, een tikje oxidatief en een tikje restzoet, maar de structuur zit goed; het merkbaar in afdronk maar wat meer geïntegreerd. Een rijpere wijn, met goede evolutie. Er stond geen jaartal op het handgeschreven etiket. Is het 2019? Een blend van 60% chardonnay en 40% auxerrois, die 6 maanden op 1/3 nieuwe eik verblijft.

35- Oud Conynsbergh Auxerrois Natuur Belgische Eik 2018 (BGA Vlaamse Landwijn, Boechout, B): ingetogen bescheiden neus, bloemetjes, wit fruit en mineraliteit, bloemen- en kruidentuiltje; frisse aanzet, gebalanceerd, romig, beetje karamel van het houtgebruik; goede lengte in afdronk. Als contract met de Cuvée 2018 (wijn 33) kan dit tellen: deze Auxerrois gerijpt op Belgische eik is veel toegankelijker dan de eerder genoemde.

In deze korte reeks gaat de lauwerkrans naar de (experimentele?) blend van Michel Dehem van d’Hellekapelle, hoewel die dan weer erg chardonnay-getypeerd is.

Enkele slotbemerkingen:

Auxerrois is geen grote druif. Verwacht geen grote wijnen. Op zijn best zijn het sappige en doordeweekse doordrinkwijnen waar niet veel moeite voor moet gedaan worden.
In veel wijnen namen de aroma’s van de geselecteerde gisten (banaan, grapefruit…) de overhand op de druiventypiciteit. Wie durft het aan om auxerrois spontaan te laten gisten? De Berhard Huber vertoonde wel een uitgebreid palet aan aroma’s, deze wijnmaker laat zijn wijnen langere tijd op de fijne droesem rijpen.

Grote uitschieter over heel de proefdag was de Berhard Huber Auxerrois uit Baden, Duitsland.
Nochtans konden enkele wijnen uit de Lage Landen hier zonder blozen naast staan. Ik heb ze al vernoemd, en het blijft natuurlijk subjectief en persoonlijk, maar deze wijnen mogen zeker vermeld worden:
d’Hellekapelle Atalanta,
Apostelhoeve Auxerrois 2018 en 2019,
Wijngoed Thorn Auxerrois 2018,
Domein Pietershof Pinot Blanc-Auxerrois 2019 ,
Château Bon Baron Auxerrois 2017,
Gloire de Duras Chardonnay Auxerrois 2018,
Wijndomein Thilesna Pinot Auxerrois 2018 en 2019,
en de Kluisberg Pinot Blanc 2016 die er als blindganger tussen stond.
Veelbelovend vond ik de Zeelandse wijnen van De Kleine Schorre.

Tegenvallers… Zoals gewoonlijk tijdens een “tafel-degustatie” konden enkele referentiedomeinen hun hoge verwachting niet waarmaken. Vooral Alsace viel me tegen, hoewel Albert Mann Pinot Blanc Auxerrois 2018 correct en goed waren, was Josmeyer Pinot Auxerrois Vieilles Vignes “H” 2016 al erg matuur, terwijl dit een wijn op grand cru niveau had mogen zijn, waarvan je toch verwacht dat die enkele jaren kan ouderen.

Op zoek naar de typiciteit van auxerrois was dit voor mij een degustatie buiten mijn comfortzone.
Er waren hemelsbrede verschillen tussen de wijnen. Zoals gezegd nemen de aroma’s van de geselecteerde gisten al snel het voortouw, waardoor het speuren is naar typische kenmerken van de auxerrois druif zelf.
Auxerrois lijkt ook geen wijn te zijn om lang te laten ouderen. Snel worden de wijnen vermoeid en oxidatief. Jong drinken en ongecompliceerd genieten lijkt de boodschap. De Bon Baron Auxerrois 2011 was de uitzondering die de regel bevestigt. De 2006 daarentegen was een brug te ver.
Het is ook een echte cool climate druif: van zodra de jaargang wat warmer wordt, komt de druif in de verdrukking.
Hout en auxerrois? Geen ideale combinatie.
Een tikje restzoet dan weer wel, zolang de zuurtjes, die de druif van nature al weinig heeft, niet in het gedrang komen.
En in deze degustatie bleek auxerrois graag samen met een andere druif in de fles te kruipen. De blends vond ik over het algemeen iets boeiender, iets meer complexer, dan de monocépages. Zij het met pinot blanc, chardonnay

Interessante proefdag? Zeker!
Het geeft weer eens een beeld van de veelzijdigheid en de diversiteit waarmee onze wijnbouwers in Nederland en België bezig zijn.
En voor vele van de aanwezigen (waaronder ikzelf) een kennismaking met deze toch wat in de vergeethoek geraakte druif.

Met dank aan Stefaan Soenen voor de organisatie, aan Jules Nijst van Domein de Wijngaardsberg voor het warme gastheerschap en de rondleiding in zijn wijngaard, en aan restaurant Wijngaardshof voor de ontvangst op zijn Limburgs, de veilige omkadering en de lunch.

Stefaan Soenen en Jules Nijst

Verslagen van de andere aanwezige wijnschrijvers (wordt regelmatig nog aangevuld):

Anne-Wies.nl: De Auxerrois Tafel: wat is de typiciteit en kwaliteit van Auxerrois

Vinissima: AuxerroisTafel – op zoek naar de ware auxerrois der Lage Landen

Een wijnliefhebber in lockdown

Laat me beginnen met te stellen dat ik wel degelijk de impact van de afzonderingsmaatregelen die opgelegd werden besef, ondanks dit artikel dat wat positief nieuws wil brengen.
De economie draait weken en maanden op een laag pitje. Winkels blijven gesloten. Ook de horeca moet noodgedwongen sluiten. Dat alles heeft uiteraard grote gevolgen, op het moment dat ik dit schrijf is het totaalplaatje amper bekend. En dan heb ik het nog niet over de vele patiënten en doden die het virus heeft gemaakt.

Look for the helpers…

Gelukkig wordt niet iedereen ziek, en brengt de crisis ook mooie initiatieven op gang.
Chef Nils Proost van restaurant Petit Cuistot in Lier gaf de aanzet tot #feedthenurses.
Wat begon als kleinschalig initiatief – Nils zou de verpleegkundigen van het naburige Heilig Hartziekenhuis in Lier dagelijks een gezonde maaltijd bezorgen – groeide algauw uit tot een actie die over heel Vlaanderen en België navolging kreeg. Momenteel tel ik 23 chefs die deelnemen, ze verzorgen dagelijks maaltijden voor vele tientallen ziekenhuizen, WVC en hulpposten in alle provincies.
Alle info op https://www.feedthenurses.net/

De echte helden blijven uiteraard de artsen, verpleegkundigen en zorgkundigen die in de frontlinie staan, en van wie ik uit eerste hand de verschrikkelijkste verhalen te horen krijg. Voor wie er nog aan mocht twijfelen: blijf in uw kot zolang het nodig is!

Aandacht voor de particuliere consument

Wijnhandels verliezen een groot deel van hun omzet omdat restaurants niet meer komen aankloppen. Volgens DMVino vallen wijnhandels terug tot 25-30% van hun normale omzet, een sporadische uitzondering daargelaten. Logisch dat ze zich meer gaan focussen op de particuliere klant.
Dat doen ze door speciale pakketten samen te stellen, door leveringskosten goedkoper of zelfs gratis te maken, door frequent aanwezig te zijn op sociale media en in de veelvuldige mails en nieuwsberichten die plots mijn mailbox vullen.
Het was fijn om te zien dat het Informatiebureau voor Duitse wijn zowel in Nederland als in Vlaanderen de wijnhandelaars met Duitse wijn in hun assortiment aanspoorde om “quarantainepakketten” aan te bieden aan een promotieprijs. Volgens wat ik hier en daar kon opvangen was deze actie een groot succes.

Bijleren nu er tijd voor is

Voor de amateur wijnliefhebber, waar ik zelf voor alle duidelijkheid toebehoor, zijn het mooie tijden. Wie na het telewerken, de virtuele meetings, of het dagelijkse werk met de nodige beschermende maatregelen nog wat tijd over heeft, of wie gewoon thuiszit, kan zijn of haar hartje ophalen deze tijd.
We mogen dan wel niet meer samen proeven, maar dankzij enkele leuke ideeën moeten we ons niet vervelen.

Er is immers heel veel te kijken, te lezen en bij te studeren momenteel.
In haar wekelijkse mail op 24 april schrijft Jancis Robinson dat er op een week tijd een totaal van 40.000 woorden zijn gepubliceerd op haar website. Dat is zoveel als een boek van meer dan 200 pagina’s.

Ik nam de tijd om te leren over Champagne. Het Comité Champagne heeft een Massive Open Online Course (MOOC) gepubliceerd op de website www.champagne-mooc.com. In vier uitgebreide modules leer je over het productieproces van Champagne, de specifieke terroir van de streek, er is een deel over geschiedenis en economie en over de diversiteit en het proeven. In totaal moet je toch tussen de drie en vijf uur uittrekken om de volledige reeks uit te kijken. Tussendoor zijn er vragen zodat je je vooruitgang kan volgen. Ik moet nog een deel afleggen, want ik moet bekennen dat het “Franglais” van Jérémy Cukierman MW me na verloop van tijd wat teveel werd. Zonder ondertitels is het Engels vaak onbegrijpelijk. Je zou toch denken dat het Comité Champagne een “native speaker” moet kunnen vinden om deze cursus in begrijpelijk Engels te presenteren. Ik schakel vanaf nu over naar de originele Franse versie en zal de Engelstalige ondertitels gebruiken om hier en daar een specifieke term te laten verduidelijken. Dat zal hopelijk ook mijn testresultaten ten gunste komen.

Er is ook over de wijnen van Bourgogne een MOOC (te vinden op het EMMA platform of via deze link: https://platform.europeanmoocs.eu/provider.php?ent=10). In totaal ben je hier een week of vijf mee bezig als je er dagelijks twee tot drie uur voor uittrekt. Hier ben ik nog niet aan durven beginnen.
Meer haalbaar lijkt dan de eLearning van het Bureau Interprofessionnel des Vins de Bourgogne (BIVB), momenteel bereikbaar via de website van WineWise Benelux (https://linktr.ee/winewisebenelux) of rechtstreeks via BIVB (https://www.bourgogne-wines.com/professional-access/sign-up-for-some-training,2334,9355.html?). “Word een expert in 90 minuten“: dat klinkt toch veel verleidelijker dan er vijf weken voor te moeten uittrekken, nietwaar?

Konstantinos Lazarakis MW – eGREEKwine

Je kan leren over Griekse wijn, in de reeks Youtube video’s op eGREEKwine. Spraakwaterval en enthousiaste ambassadeur voor Griekse wijnen en de Griekse Wijnfederatie Konstantinos Lazarakis MW presenteert. Er staan momenteel zes video’s online, en zowat elke week verschijnt een nieuwe aflevering. Via deze link: https://www.youtube.com/channel/UC5dug8nVq4zJzvTluhGyF7g/videos.
Leuk detail: Konstantinos doet dit alles in zijn eentje, zowel inhoud, presentatie, opname, montage en geluid.

De wijnwereld gaat online

Jancis Robinson verwoordt het mooi: de wijnwereld is gebaseerd op met elkaar delen, en nu persoonlijk delen onmogelijk wordt – iets dat een paar maanden geleden absurd en onmogelijk leek – gaat de wijnwereld online. Er zijn nu tientallen manieren waarop wijnliefhebbers online verbinding kunnen maken met experts die kennis delen.
De meeste sessies gaan live, maar in veel gevallen is het mogelijk om een ​​opgenomen versie na het live-evenement te bekijken. Een uitgebreide lijst van afgelopen en geplande sessies vind je bij Jancis Robinson: https://www.jancisrobinson.com/articles/wine-online-lockdown-learning

Ook Vinous gaat live, en maakt de sessies beschikbaar via Youtube. Roberto Conterno, Gaia Gaja, Klaus Peter Keller: het zijn maar enkele van de namen die je in de lijst kan terugvinden.
https://vinous.com/events/vinous-live

 

Antonio Galloni in gesprek met Gaia Gaja op VinousLive

67 Pall Mall is een “private members’ club in London for wine lovers and fine dining, founded by wine lovers, for wine lovers...”. Uiteraard is de club nu tijdelijk gesloten, maar ze hebben zich aangepast, en delen nu hun expertise en wijnkennis online met evenementen en masterclasses. Twee tot drie virtuele events per dag, waarvoor je telkens een tot anderhalf uur mag uittrekken, het is heel uitgebreid. Topsprekers, zoals Anne Krebiehl MW (“A Tour of German”), Jane Anson (over Bordeaux, met onder andere een sessie over Margaux en St-Julien), Jasper Morris MW met een reeks presentaties over Bourgogne. Sherry, Madeira, Jura (Wink Lorch!), Priorat, Chili, Toscane,…: je vindt het er allemaal en het is allemaal even interessant
De events blijven hopelijk ook na deze periode voor iedereen zichtbaar. Een overzicht hier: https://www.67pallmall.com/video-archive/

Anne Krebiehl bij 67 Pall Mall

Ook Thierry Desseauve van het vooraanstaande Franse wijntijdschrift Bettane + Desseauve zit in quarantaine, en bericht daarover in een reeks videotjes met als titel “Voyage autour de ma cave”. Hierin stelt hij of iemand die Thierry heeft uitgenodigd een bijzondere fles uit zijn of haar kelder voor. Bijna elke dag eentje, begonnen op 17 maart (Château des Tours), eind april stond episode 32 online (Château Léoville-Poyferré). https://www.mybettanedesseauve.fr/author/thierry/

Ik heb zelf vooral genoten van enkele Instagram Live sessies.
Twee aanbieders wil ik speciaal vermelden.
Irem Eren, WA, DipWSET spreekt in de reeks “Wine’ing during Covid 19” enkele keren per week een gast over een specifiek onderwerp. Dikwijls is die gast Frank Smulders MW.
Een greep uit het voorbije aanbod: “Elegance in wine”, “Champagne: Growers vs Houses”, “The art of Blending”, “Corpinnat”… Kort, to the point, en mega interessant. Ik ben onder de indruk van de kennis van Irem, maar meer nog van de expertise die Frank Smulders hier ten toon spreidt.
Buiten vaste gast Frank Smulders waren er nog sessies met andere genodigden. Samanta Luna over Bouchard Père et fils (Bourgonge), Griekse wijn met Konstantinos Lazarakis MW om maar enkele te noemen.
Jammer genoeg blijven deze Insta Stories maar 24uur beschikbaar. Ik vroeg Irem of de sessies ergens achteraf nog te bekijken gaan zijn, en inderdaad, ze zijn opgenomen en komen binnenkort online op het Youtube kanaal van Irem.
Instagram account https://www.instagram.com/iremeren/
Youtube kanaal: https://www.youtube.com/channel/UCJ0bkmdctxQW5l77P9ykO4g

Irem Eren en Frank Smulders

Keith Edwards (https://www.instagram.com/wineorl/) schrijft een van de meest diepgravende en haast encyclopedische wijnblogs “Wine – Mise en abyme” (http://mowse.blogspot.com/) en is ook actief op Instagram met interviews met vooraanstaande wijnmakers. Niet kort – Keith benut het volledige uur dat het formaat hem toestaat-, en zoals Keith is: diepgravend, in detail en heel divers. Een greep uit het afgelopen aanbod: twee sessies over Franchetti, een met Carlo Franchetti over de Toscaanse wijnen Tenuta di Trinoro en een met Letizia Patanè van Passopisciaro over Etna; Angelos Iatridis over Alpha Estate in Griekenland; Simon Woolf over zijn boek “Amber Revolution” en over orange wines. Het gesprek met Wink Lorch over Jurawijnen is nu al historisch te noemen.
Zelfde opmerking als hierboven: jammer dat dit niet langer dan 24 uur beschikbaar blijft. Maar ook Keith ging in op mijn vraag, en maakte een eigen Youtube kanaal met enkele van zijn InstagramLive chats: https://www.youtube.com/channel/UCqn-T1jutVvqc3AVJTLd9UA

Ik besef dat ik met deze korte opsomming onrecht doe aan bijvoorbeeld Aldo Sohm (https://www.instagram.com/aldosohm/), Rajat Parr (https://www.instagram.com/rajparrwines/) en zoveel anderen, die ook live gaan met interessante gasten, en al die andere Instagrammers waarmee ik niet in contact sta. Je kan niet alles volgen.

De horeca staat (niet) stil

Restaurants zijn gesloten, of passen zich aan tot afhaalzaken.
Het gaf aanleiding tot een Vrije Tribune op June.be dat viraal gegaan is. De auteur, met een toppositie in een restaurant, bezint zich: “Voor het eerst leven we allemaal een normaal leven. We spenderen tijd met onze kinderen. We eten 3 maaltijden per dag én op normale uren. We slapen 6 tot 8 uur per nacht…“.  Lees de verzuchtingen en de boodschap hier: https://www.june.be/food/restaurants/tijd-vertragen-horeca/

Ook de sommeliers zitten thuis. Vijf onder hen, allemaal ooit winnaar van “Beste Sommelier van België”, leggen elkaar en iedereen die wil meedoen dagelijks op de rooster met een moeilijke vraag over de wijnwereld. Met de hashtag #CoronaSommChallenge dagen Gianluca di Taranto, Yannick Dehandschutter, Tom Ieven, Steven Wullaert en Kris Lismont elkaar elk dag weer uit, telkens omstreeks 18 uur op Instagram. Het geeft bij mij aanleiding tot een even dagelijkse routine: vraag lezen, opzoeken in boeken of op internet, en soms, als het geluk me meezit of ik toevallig iets meer van de wijnstreek ken, durf ik ook als eens een antwoord insturen.
Je zou haast gaan hopen dat de lockdown nog lang mag duren op deze manier.

Een andere topsommelier, Jasper Van Papeghem, kwam dan weer op het idee van #flesjetrek (of #wineandrun in het Engels): je omhult een fles wijn, zet die aan de deur van een van je (wijn)vrienden, je belt aan en je maakt je uit de voeten. Helemaal leuk wordt het als de ontvanger van de wijn het aandurft om de wijn te trachten te identificeren, en dat met een filmpje op Facebook plaatst. Uiteraard met de bijbehorende hashtag.
Ik moet niemand ervan overtuigen dat dit niet gemakkelijk is, om te identificeren zonder enige vorm van voorkennis. Dus chapeau voor wie er in slaagt om een wijn te benoemen, en nog meer chapeau voor wie er niet in slaagt maar dit toch durft te vertonen. Bescheidenheid en eerlijkheid zijn grote waarden…

Het is nu eind april, vanaf volgende week worden de eerste versoepelingen van de lockdown verwacht, maar voor restaurants en café’s is er nog geen groen licht gegeven. Laat ons hopen dat iedereen deze periode te boven komt, en dat we binnenkort weer kunnen afspreken in ons favoriete restaurant, en dat we ook gewoon onder vrienden weer enkele mooie wijnen samen mogen proeven en bespreken. Er staat nogal wat op mijn to-do lijstje…

“Rohkost” bij VinSekt – 2 maart 2020

Dit artikel verscheen in vier deeltjes op de Riesling-blog:
“Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – inleiding
“Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Griesel & Compagnie (Hessische Bergstraße)
“Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Sekthaus Krack (Pfalz)
“Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Schloss Vaux Sekt Manufaktur (Rheingau)


Rohkost… Het begrip komt overgewaaid uit Duitsland. Letterlijk vertaald betekent het woord natuurlijk gewoon “rauwkost”. Maar wijnliefhebbers, of liever schuimwijnliefhebbers, weten wel beter. (*)
Op een Rohkost proeverij proef je Sekt in drie vormen: de stille wijn waaruit de schuimwijn uiteindelijk zal geboren worden, de niet-afgewerkte schuimwijn nadat de gisting op fles is gebeurd, en het uiteindelijke afgewerkte product, met dosage en flesrijping.

Verband traditioneller Sektmacher
In mei is er in Duitsland een Rohkost evenement gepland dat georganiseerd wordt door de vereniging van traditionele “flesvergisters“, of schuimwijnmakers van het land.
In plaats van “flesvergisters” moet ik eigenlijk “Sektmakers”schrijven, want het “Verband der traditionellen klassischen Flaschengärer” heeft zich eind 2019 omgedoopt tot “Verband traditioneller Sektmacher“.
De vereniging, die dertig jaar geleden werd opgericht, wil hoogwaardige schuimwijnen, die volgens de traditionele methode worden gemaakt, onderscheiden van de industrieel geproduceerde mousserende wijnen uit de lagere prijsklasse die momenteel nog het imago van het Duitse mousserende wijn bepalen.
Met de nieuwe naam wil men een meer eigentijds imago verkrijgen, en ook op internationaal gebied kunnen doorbreken. De voorstelling is voorzien op ProWein 2020, waar ook het nieuwe logo zal worden gepresenteerd. Ook de nieuwe website zal dan voorgesteld worden. Terecht, want momenteel is die eerder summier.
(Jammer, ProWein 2020 wordt geannuleerd. Allicht komt er een andere campagne om de vereniging voor te stellen.)

Vinsekt
Vinsekt is het geesteskind van wijnkenner Arne De Bruyne. Hij heeft sinds kort een “pop-up” zaak die zich specialiseert in Duitse Sekt. En niet zomaar eender welke Sekt: Arne gaat op zoek naar “een exclusief en uitmuntend alternatief voor de betere champagne“, de hoogste kwaliteit dus.
Met een diploma WSET 4 en als lesgever bij onder andere WineWise heeft hij alvast de nodige kennis in huis.
Arne vertelt me dat de pop-up snel opgevolgd zal worden door een meer definitieve zaak, eveneens in Antwerpen. Ongetwijfeld meer nieuws binnenkort op VinSekt.be.

Op een regenachtige maandag in maart organiseerde Arne zijn eigen Rohkost proeverij.

Op het programma: proeven van drie versies van drie schuimwijnen van drie wijnhuizen.
De drie versies zijn telkens: de stille basiswijn, de Rohsekt oftewel de niet afgewerkte schuimwijn na de tweede gisting in de fles, en het eindproduct, na dosage en verdere kelderrijping. GrundweinRohsekt en Fertigsekt, dat zijn de Duitse termen hiervoor.

De drie Sektmakers die Arne heeft uitgenodigd zijn niet van de minste: Griesel & CompagnieKrack Sekthaus en Schloss Vaux Sekt Manufaktur.

Christian Krack (Sekthaus Krack), Niko Brandner (Griesel & Compagnie) en Christoph Graf (Schloss Vaux)

Griesel & Compagnie is een Sektproducent uit de Hessische Bergstrasse, een van de kleinste wijnbouwgebieden in Duitsland. Het bedrijf werd in 2013 opgericht door de jonge Niko Brandner opgericht, nadat hij de stiel had geleerd bij Weingut Fürst en bij Volker Raumland. Hij kon zijn intrek nemen in de oude kruisgewelfkelders van de Hessische Staatsweingüter in Bensheim. De Staatsweingüter zelf zijn verhuisd naar hun hoofdkantoor: Kloster Eberbach in de Rheingau.
Momenteel heeft hij 7,5 ha wijngaard aangeplant met chardonnay, pinot noir, pinot meunier en riesling. In 2019 kregen ze de “Deutscher Sekt Award” van Vinum.

Niko Brandner zelf is in Antwerpen aanwezig om zijn wijnen voor te stellen.
Hij oogst relatief vroeg, zodat de druiven net niet optimaal rijp zijn en een hoge aciditeit kunnen leveren aan de Grundwein. Minimale zwaveltoevoeging is ook essentieel.
De druiven worden met de hand geoogst en tot maximaal 55% geperst om geen tannines uit de schil of pitten vrij te geven.
De most fermenteert spontaan in een verscheidenheid aan vaten, zowel roestvrij staal als hout, zowel barriques als foeders. Malolactische fermentatie wordt doorgevoerd.
Tijdens het productieproces speelt hij met een afwisseling tussen oxidatie en reductie: de eerste wijn wordt iets oxidatief in het gistingsvat gebracht, de tweede gisting op fles gebeurt eerder reductief, en bij het degorgeren wordt weer geen zwavel toegevoegd zodat er terug een lichte oxidatie kan optreden.
Sinds 2013 is Niko een riesling-“Solera” aan het aanleggen, die nu dus uit een mengeling van zes wijnjaren bestaat. Tussen de 10% en 15% van die Solera wordt geassembleerd met de basiswijn van het jaar.

Van Griesel proeven we de basiswijn, Rohsekt en eindproduct van:
Riesling Brut Tradition 2017
Blanc de Noirs Brut Tradition 2017
Pinot Brut Nature Prestige 2016

Riesling Tradition Brut
GrundweinRiesling Réserve Perpetuelle 2013-2018
De zesjarige reservewijn-blend die in kleine hoeveelheid aan de jaargangwijn wordt toegevoegd.
Ongelofelijk complex in de neus, met olie en mineraliteit, sinaasschillen, gedroogd fruit en blauw fruit. Intens in de mond met rijp fruit en citrusschillen, opgelegde citroenen. Lang in afdronk. Wat een product. Dit zou hoge ogen gooien als dit zo op de mrkt zou komen.
RohsektRiesling 2018
In 2018 werd 13% van de solera bijgemengd. Floraal, fijn wit fruit, kruiden, etherisch, gist. Gistig en iets wild, met zuurtjes en erg primair fruit. Grote lengte.
FertigsektRiesling Brut 2017
Dosage van 5,5 g/l.
Fijne  neus van geel en wit fruit, zsete, grapefruit, mineraliteit. Sappig en fijn met een mooie balans, citruszuurtjes en klein sinaaszoetje. Mooie Sekt!

Blanc de Noirs Tradition
Grundwein: de basiswijn voor de Blanc de Noirs Sekt is een blend van pinot meunier en pinot noir. De twee basiswijnen staan op de tafel.
Pinot Meunier 2019: deze meunier wordt voor 10% in de assemblage gebruikt. Dat is belangrijk, zegt Niko Brandner, omdat deze druif een beetje extra “touch” geeft, het gebruik van de twee druiven is functioneel in de stijl die hij wil nastreven.
Aardbei en framboos, fruittaartje, appel; zachte aanzet met veel rood fruit, strakke zuren, prikkelend op de tong; klein tanninegevoel in afdronk.
Pinot Noir Höllberg 2019

De lievelingswijngaard van Niko.
Klein rood fruit, crisp en rechtlijnig in de mond, meer naar wit fruit. Fijn, strak en mooi. 
RohsektBlanc de Noirs 2018
Een zachter, want warmer jaar. Hier is wat meer pinot noir en bijna geen meunier gebruikt.
Rijpe appel en wat gist, wit fruit, citroen, klein rood fruit; strak en opwekkend, fris en levendig, met een pompelmoesbittertje naar het einde toe. Mooie Sekt in wording.
FertigsektBlanc de Noirs 2017
Hier wel een aandeel meunier gebruikt, 2017 was niet zo warm als 2018.
Ingetogen wit fruit, kleine appeltjes, appelschil; fijn en kruidig op de tong, wit fruit en wat peperig. Strak en rechtlijnig maar mooi mondgevoel.

Griesel & Compagnie produceert loepzuiver Sekt met stevige materie en mondgevoel. De strakke stijl maakt deze schuimwijnen uitermate geschikt als aperitief of bij een mooi voorgerechtje met vis. Ik ben wel fan van deze rechtlijnige stijl.
Het gebruik van een “Réserve Perpetuelle” is uniek in Duitsland. In Champagne wordt dit wel eens meer toegepast. Een hele ervaring om deze wijn eens op zich te kunnen proeven. Alleen daardoor al was deze degustatie geslaagd.


Sekthaus Krack vinden we in Deidesheim (Pfalz). Ook dit is een jong bedrijf.
De drie broers Christian, Felix en Axel Krack maken nog maar sinds 2015 hun schuimwijnen, maar grootvader was wijnmaker en het was vader die voor het eerst Sekt produceerde in Deidesheim.
Alle drie hebben ze opleiding gevolgd bij bekende domeinen in Duitsland en in het buitenland, en daarnaast hebben ze wijnbouw gestudeerd in Geisenheim. Christian werkte bij von Winning en Philipp Kuhn, Axel heeft zijn vader lang in Sektkellerei am Turm geholpen en heeft ook veel ervaring opgedaan in Zuid-Afrika, en Felix liep stage bij Bürklin-Wolf, von Winning en Mario Zelt.
Enkele trefwoorden hier: biologische druiven zonder gecertificeerd te zijn, weinig zwavel, opvoeding op 500 liter vaten, tussen de twee en drie jaar “sur lattes”. Lage dosering zorgt ervoor dat de wijnen hun karakter behouden. De wijnen krijgen hierdoor een eigenheid, een ietwat wild karakter dat in alle geproefde sekten te herkennen was.

Van Sekthaus Krack proeven we de basiswijn, Rohsekt en eindproduct van:
Riesling Brut 2017
Blanc de Blancs Brut Nature 2017
Blanc et Noir Brut 2017

Christian Krack stelt de wijnen voor.

Riesling Brut
GrundweinRiesling 2019
Gesloten, iets groene aroma’s, zowel in neus als mond, limoenzuurtjes, strak, mineraal, licht droogtrekkend.
RohsektRiesling 2018
Mooie neus, floraal, citrus, wat gistig, broodkorst; strak en koel in de mond, met materie, grapefruit, droge afdronk. Mooi product in wording.
FertigsektRiesling Brut 2017
20 maanden rijping, nu vier maanden gedegorgeerd.
Geuze en gist, in eerste instantie moeilijk doorheen te ruiken. Later verdwijnt dit wat en komen citrus en kruiden in de plaats. Strakke zuren, rechtlijnig met zeste en grapefruit, wat geuzegevoel ook in de mond. Speciaal karakter.

Blanc de Blancs Nature 2017
GrundweinPinot Blanc 2019
Bloemetjes en witte fruitsnoepjes, ananas; ingetogen op de tong, wat kruidigheid en wit fruit.
RohsektBlanc de Blancs 2018
Gistig en rokerig; licht in aanzet, met citrus en grapefruit, rechtdoor en strak.
FertigsektBlanc de Blancs Brut Nature 2017
20 maanden rijping.
Nog gesloten neus met wat pitvruchten, weer wat geuze ook; neutraal wit fruit en gisten, opwekkend door de strakke zuurtjes, bittertjes en mooie lengte in afdronk. Mooie aperitiefschuimwijn!

Blanc et Noir Brut 2017
GrundweinPinot Noir 2019
Fijn rood fruit in de neus, marsepein en aardbeitjes; zeste en limoentjes, tikje rood fruit, zuurtjes. Wat eenvoudiger van stijl.
RohsektBlanc de Noirs 2018
Gistig en wild, vlezig, wit fruit, stuivend; sap en zuurtjes in aanzet, eerder neutrale stijl, bittertjes in afdronk.
FertigsektBlanc de Noirs Brut 2017
Assemblage van 20% pinot blanc en 80% pinot noir. 20 maanden rijping. Dosage slechts 3 g/l.
Fijne bloemetjes en wit en klein rood fruit; sappig, lekker, goed gebalanceerd, fijne zuurstructuur. Heel mooie Sekt!

De schuimwijnen van Krack kenmerkten zich door een iets wilder karakter. Ik denk daarbij onwillekeurig aan “bio“, maar dat is niet noodzakelijk de enige reden of oorzaak. Nochtans was ik niet de enige die vandaag geuze of bier herkende in enkele van de geproefde sekten. Daar is natuurlijk niks mis mee, het is een stijl, een eigenheid die een plaats verdient in het glas. Ik hou er wel van, van deze stijl.


Schloss Vaux Sekt Manufaktur
Na twee jonge wijnmakers is dit een eeuweling. Schloss Vaux heeft meer dan 150 jaar traditie in Sekt maken. Het bedrijf ligt in Eltville am Rhein in Rheingau.
Schloss Vaux ontleent zijn naam aan een klein dorpje aan de Moezel nabij Metz in Frankrijk. In 1868 begonnen drie broers in Berlijn met de productie van Sekt, waar toen veel vraag naar was.  Na een turbulente periode van ruzie, advocaten en rechtszaken verhuisden ze na de Eerste Wereldoorlog naar hun huidige locatie in de Rheingau. Het is een beursgenoteerd bedrijf, maar met slechts een zestigtal aandeelhouders. Sinds 2014 heeft Vaux een eigen wijngaard in Geisenheim; voorheen kwam alles van enkele telers met langlopende contracten, met wie ze trouwens nog steeds samenwerken. De Sekt maken ze van riesling, pinot noir en pinot blanc.

Van Schloss Vaux proeven we de basiswijn, Rohsekt en eindproduct van:
Cuvée Vaux 2016
Rheingauer Réserve 2015
Rosé Réserve 2015

Christoph Graf, verkoopsmanager van Schloss Vaux is aanwezig in Antwerpen.

Cuvée Vaux 2016
Cuvée Vaux is nagenoeg elk jaar een assemblage 50% pinot blanc of Weissburgunder, 25% pinot noir of Spätburgunder en 25% riesling. 
Grundwein
Cuvée Vaux 2019
Rode appeltjes, kleine bosaarbeidtjes, kruiden, sap en fruitigheid. “Mouth smacking” lekker, goede structuur, mooi en al toegankelijk.
RohsektCuvée Vaux 2018
Deze Sekt heeft nu 12 maanden rijping gekregen.
Gesloten, gist en pitvruchten. Nog groen en gistig in de mond. Erg jong en springerig, moet nog verder versmelten.
FertigsektCuvée Vaux 2016
Minstens 24 maanden wordt deze wijn bewaard, dosage is 6,8 g/l
Mooie neus van geel en wit fruit, toets van brood en gist. Sappig wit fruit met zachte citruszuurtjes. Mooie, toegankelijke Sekt. 

Rheingauer Réserve 2015
GrundweinRheingau Riesling 2019
Riesling uit Geisenheim, op löss, klei en mergel. Malolactische fermentatie werd doorgevoerd, 25% rijpt op grote vaten, de rest op inox.
Klassiek riesling in de neus, met wit fruit en citrus; strak met grapefruit en citroenschilletjes, iets groen. Strenge basiswijn.
De zuren nemen tijdens heel het proces af, zegt Christoph. De totale aciditeit neemt bijna met 1 g/l af.
RohsektRheingauer Réserve 2018
Ingetogen wit fruit, beetje gistigheid en groene citrus. Sappig maar nog strak en groen, met limoen, citrus en pompelmoes.
FertigsektRheingauer Réserve 2015
40 maanden rijping, dosage van 7,2 g/l
Minerale olie in de neus, rijper geel fruit, citrusschilletjes. De merkbare zuurtjes worden gecounterd door de dosage, die samen met het rijpe gele fruit voor evenwicht zorgt. Goede lengte. Mooi inzetbaar als aperitief.

Rosé Réserve 2015
Voor het 150-jarig jubileum van Schloss Vaux werd de Reserve-lijn in magnum gelanceerd. Spätburgunder of pinot noir van diverse klonen uit de wijngaarden van Geisenheim. 35% rijpt op eik.
GrundweinRosé Réserve Pinot Noir 2019 
Klein rood en exotisch fruit; rood fruit, zure aardbei en citruszeste, kruiden en een pepertje in de mond. Erg primair nog.
RohsektRosé Réserve 2018
We proeven deze Sekt na 9 maanden rijping.
Gistig, wit pitfruit, zeste; rechtlijnig en strak, zuurtjes, tannineuze afdronk, pompelmoes. 

FertigsektRosé Réserve 2015 (Magnum)
Gedegorgeerd rond Kerstmis 2019, dus bijna vier jaar sur lattes. Slechts 150 magnums werden geproduceerd. 6,2 g/l dosage.
De wijn heeft amper kleur, wat opmerkelijk is voor een Sekt die Rosé wordt genoemd. Heel mooie, rijpe, complexe neus met rood fruit, cacao, autolyse met gebak en brood. Sappig ziltig en complex, rode en gele appeltjes, tikje grapefruit en citrus. Grote intensiteit en lengte. Heel mooie Sekt!

De wijnen van Schloss Vaux zijn heel toegankelijk en een beetje allemansvriend. De dosage is iets hoger dan bij Griesel & Compagnie en Krack. Daartegenover staat dat de afgewerkte sekten een langere kelderrijping hebben gekregen. Dat alles resulteert in iets minder eigenheid, maar een grote inzetbaarheid, van aperitief tot bij de maaltijd.
Speciale vermelding voor de magnum Rosé Réserve 2015, dat is een machtige wijn.


Slot
Heel veel dank aan Arne van VinSekt om dit evenement te organiseren en om mij uit te nodigen op deze unieke degustatie.
Het is niet evident om nog een wijnhandel op te starten, maar door de focus te leggen op de betere Duitse schuimwijnen heeft Arne De Bruyne alleszins een eigenheid gecreëerd die nog geen gelijke heeft in het Vlaamse wijnlandschap. Via de Facebook pagina of de VinSekt website vernemen we binnenkort wellicht meer over de doorstart van VinSekt, van een pop-up naar VinSekt2.0.
Ik kijk er alvast naar uit.
Ook dank aan de aanwezige wijnmakers Christian Krack (Sekthaus Krack), Niko Brandner (Griesel & Compagnie) en Christoph Graf (Schloss Vauxom dit alles mogelijk te maken.

“The Tasting”: Union des Grands Crus de Bordeaux

Op dinsdag 18 februari werden in hartje Brussel de Grands Crus uit Bordeaux van het jaar 2017 aan het professionele publiek voorgesteld.
Ik kon erbij zijn, en maakte van de gelegenheid gebruik om te gaan luisteren naar de persconferentie.

De setting was nagenoeg ideaal, evenals de organisatie; maar daar kom ik later nog op terug.
Een persconferentie opende het event. In een klein theaterzaaltje, met rode fluwelen zeteltjes, gescheiden door een tafeltje met een lampje erop, glaasje water erbij. En een reuzenscherm waarop bij aanvang een promofilmpje werd getoond. We zien veel groen, mensen fietsen, een paard ploegt doorheen de wijnranken. Het is duidelijk: men wil ook in Bordeaux duurzaamheid en de aandacht voor het milieu centraal zetten.
Spreker is Roman Laborde, voorzitter van de Union des Grands Crus de Bordeaux (UGCB) en eigenaar van Château Clinet in Pomerol.
De vereniging van de Grands Crus van Bordeaux telt momenteel 134 leden (Châteaux-membres) en spreidt zich over de 14 appellaties die Grands Cru produceren (Pessac-Léognan, Graves, Saint-Emilion Grand Cru, Pomerol, Listrac-Médoc, Moulis-en-Médoc, Haut-Médoc, Médoc, Margaux, Saint -Julien, Pauillac, Saint-Estèphe, Sauternes en Barsac).

Monsieur Laborde geeft ons eerst de definitie van een Grand Cru mee. In het Frans klink dat zo: “Le capacité d’un lieu à produire régulièrement un vin singulier de haute qualité“. Het gaat dus om een plaats of domein waar op regelmatige wijze een uitzonderlijke wijn van hoge kwaliteit kan geproduceerd worden.
DE UGCB zorgt dan voor de promotie en de bekendheid van de aangesloten kastelen. Dat doen ze onder meer met een website, een digitaal tijdschrift, ze zorgen voor training en opleiding, en organiseren diverse evenementen, waar deze “The Tasting” er een van is.

De degustatie die vandaag gepland staat stelt de wijnen van 2017 voor, de wijnen die momenteel in de handel komen.

Foto: © Alice Bown (Alice Bown Instagram)

De natuur stelt wijnjaar 2017 op de proef in Bordeaux

2017 was een opmerkelijk wijnjaar voor Bordeaux.
Het einde van de winter was mild en regenachtig, en veroorzaakte een vroeg ontluiken.
Het begin van de lente was zonnig en bevorderde de snelle hervatting van de vegetatie, met in april historische vorstperiodes.
Drie nachten van vorst op 21, 26 en 27 april hebben 40% van de Bordeauxproductie vernield. Sommige wijngaarden waren volledig verwoest, anderen waren gedeeltelijk aangetast, een groot deel werd volledig gespaard. De rest van het seizoen was veel milder. De vroege en snelle bloei in droog en zonnig weer werd gevolgd door een zomer zonder extreme hitte. Het zonnige late seizoen ging gepaard met een paar regens, waardoor de druiven konden bloeien en perfect uitgebalanceerde bessen konden produceren.
Ondanks een lagere opbrengst dan in 2015 en 2016, uitzonderlijke jaren, boekte het wijnjaar van 2017 grote successen: krachtige dessertwijnen, schitterende witte wijnen en aromatische en delicate rode wijnen. Voor Ronan Laborde, “is 2017 het jaar van de nederigheid, het geduld en de vastberadenheid van de wijnmakers”.

De Belgische markt

Roman Laborde geeft enkele cijfertjes over de huidige markt van deze Grand Cru wijnen. Hij zet eerst even de puntjes op de i: als men over Grand Cru wijnen spreekt, dan gaat dat over flessen met een aankoopprijs van minstens 22,5€/fles of 30€ per liter. “Anders komt dat niet eens in onze statistieken” zegt hij.

Met 78% van de omzet en een marktaandeel van 75% binnen de Franse wijnen waarvan de aankoopprijs hoger ligt dan 22,5€ blijft de Belgische markt zeer trouw aan de Grands Crus van Bordeaux. In 2019 vertegenwoordigde de Belgische exportmarkt ruim een half miljoen flessen Grands Crus, goed voor een omzet van meer dan 34 miljoen euro.
De totale exportcijfer bedraagt zo’n 1,15 miljard euro, het beste resultaat sinds 2012. Vorig jaar noteerde men een exportstijging van rond de 12%, maar er was een dalende trend in China, de Emiraten en Zuid-Korea.
België staat op de zevende plaats in de exportlijst.
De redenen voor deze groeiende cijfers? Vooral de uiterst succesvolle verkoop in primeur van wijnjaar 2016.

Etiq’Union

Het Etiq’Union charter moet zorgen voor duurzame praktijken. De leden van de UGCB moeten een ethiek ontwikkelen die in overeenkomst is met het charter. Daarin staan milieupraktijken die ze nastreven of net moeten vermijden.
Voor alle activiteiten die de UGCB onderneemt, en dat zijn er bijna 65 per jaar in 15 landen over de hele wereld, compenseren ze de CO2-uitstoot door aanplant van bomen.

The Tasting

Meer dan 100 Grand Cru wijnen staan er te proeven in de grote, ruime zaal van Hotel de la Poste nabij Tour & Taxis in Brussel.
Ik moet eerlijk bekennen dat deze degustatie een beetje buiten mijn comfortzone valt. Jonge Bordeaux, met stevige tannines, veel materie en nogal wat houtgebruik: het is geen pretje om er veel na elkaar te proeven. Zoals Peter A. opmerkte: “maak je van elke wijn een proefnotitie? Op dit moment lijkt alles toch erg op elkaar, wat kan je dan noteren?” Gelijk heeft hij.

Ik kom uiteindelijk thuis met zestig proefnotities. Niet alles geproefd, dus, wegens nagenoeg onmogelijk.
Wat volgt is dus per se een onvolledige en strikt persoonlijke selectie van de wijnen die mij opvielen of raakten. In positieve zin, uiteraard.
Fotootjes staan onderaan dit artikel.

Saint-Emilion Grand Cru
Château Valandraud: rijp rood en zwart fruit en kruiden, wat warmte en rondheid, fluwelig en mineraal.
Château La Tour Figeac: veel fris rood fruit dat ook in de mond terugkomt en gedragen blijft tot in de finale.
Pomerol
Château La Conseillante: kruidig en hout maar ook fijn rood fruit, sappig en elegant
Margaux
Château Prieuré-Lichine: zwart fruit, bloed, mineraal, goede concentratie, volledig en klassiek mondgevoel.
Château Marquis de Terme: Veel fruit en gedroogd fruit, stevig en vulling, met mooie tanninestructuur.
Château Dufort-Vivens: tabak, kruiden, zwart fruit; compleet en mooi in de mond.
Pauillac:
Château Grand-Puy Ducasse: misschien wel een van de mooiste wijnen op de degustatie. Klassiek gebald, met fijn fruit en fijn hout, grote lengte.
Château Lynch-Bages: sappig en materie, gedroogd fruit, groot. 
Saint-Julien
Château Branaire-Ducru: cassis, bessen, tikje groen, goede fruitbalans.
Graves en Pessac Leognan
Château Les Carmes Haut-Brion: floraal, fijn fruitig, fris en elegant. Nu al erg mooi.

Vicky Corbeels en Andy De Brouwer – Foto: © Alice Bown (Alice Bown Instagram)

Tijdens het “Wine Impro” atelier met Andy De Brouwer en Vicky Corbeels kwam er nog een Beychevelle 2017 (Saint-Julien) in het glas. Was het de setting? Deden de rode fluwelen zeteltjes hun werk? Feit is dat deze wijn hier een opvallende finesse vertoonde, met verfijnd sappig fruit en een grote lengte. Wijn van de dag voor mij.

Alice Bown

De organisatie van deze “The Tasting” was in handen van Alice Bown food and wine PR & events.
Van uitnodiging tot opvolging na inschrijving, van ontvangst, begeleiding naar de ateliers tot aankleding van de zaal en de ruime opzet van de proefruimte: er was niets aan het toeval overgelaten, en ik heb daar het grootste respect voor. Naar verluidt zouden er vijfhonderd deelnemers zijn geweest. Het was soms druk, maar nooit onaangenaam. Je kon met mensen praten, het was ruim, luchtig en fris, je moest niet uren aanschuiven voor een proefslokje. En dan heb ik het nog niet eens over de geweldige lunch…
Grote dank en proficiat hiervoor aan heel het team van Alice Bown!

Dank ook aan Steven voor de leuke dag samen proeven…

Nog enkele foto’s (klik op een foto om meer te zien):

Tot slot: lees ook het verslag van Kristel Balcaen, die zich afvroeg wat nog het unieke karakter is van de wijnen van Bordeaux, of de wijnen nog een plaats hebben aan tafel en op restaurant en of ze qua prijs-kwaliteitsverhouding kunnen concurreren met hun wereldwijde broers en zussen. Het antwoord daarop lees je hier.
(There is even a version in English: read it here)

 

https://www.ugcb.net/
https://www.bordeaux.com/

Tenuta Tascante: masterclass Etna bij RVVino

De uitnodiging die Rony van RVVino stuurt klinkt veelbelovend:
Dimitri Lisciandrello van Tenute Tascante, eigendom van de historische Siciliaanse familie Tasca d’Almerita, komt zeven wijnen vanop de Etna voorstellen. In wit Carricante en Chardonnay en vijf Etna Rosso wijnen 100% Nerello Mascalese… waaronder vier exclusieve wijnen: 4 crus – 1 druivenras – 3 verschillende Contrade – 3 verschillende hoogtes – 4 verschillende wijngaarden – 4 verschillende rijpingen“.
Als liefhebber van Etna-wijnen aarzel ik niet om me in te schrijven.

Tenuta Tascante is een relatief nieuw project van Tasca d’Almerita. De naam is een samentrekking van Tasca en Etna, de vier laatste letters in het logo staan niet toevallig in spiegelschrift.
Tasca d’Almerita is een historisch Siciliaans wijnbedrijf dat de laatste jaren zijn belang heeft uitgebreid door aankoop van wijnhuizen en wijngaarden over heel Sicilië. Momenteel hebben ze rond de 600 ha wijngaard in beheer, verdeeld over vijf Tenute.
Het verhaal van Tasca d’Almerita begint in 1830, met de acquisitie van het landgoed Regaleali, gelegen op het Siciliaanse platteland van Sclafani Bagni, tussen Palermo en Caltanissetta.
Het bedrijf is eigendom van de Tasca d’Almerita familie, en wordt tegenwoordig gerund door de achtste generatie: Alberto en Giuseppe Tasca . Oenoloog is Laura Orsi, die wordt bijgestaan door Toscaanse en beroemde wijnpersoonlijkheid Carlo Ferrini , als “vliegende wijnmaker” en wijnconsulent.
In de vroege jaren 2000 besloten ze de productie te verhogen door op verschillende plaatsen op het eiland een activiteit op te zetten. Alberto Tasca gaat over tot de aankoop van Tenuta Capofaro op het Eolische eiland Salina, Tenuta Whitaker op het Fenicische eiland Mozia, Tenuta Sallier de La Tour in het DOC Monreale, en tenslotte in 2006 Tenuta Tascante op de Etna.
De oorspronkelijk verkregen wijngaarden op de flanken van de vulkaan werden uitgebreid met aankoop van wijngaarden in Contrada Sciaranuova en Contrada Pianodario (2007), en in Contrada Rampante (2015).

Vandaag bezit Tenuta Tascante 30,41 ha, waarvan 13,7 beplant met wijnstokken.

SOStain
Tasca d’Almerita lag in 2010 aan de basis van het Siciliaanse duurzaamheidsprotocol  SOStain.
SOStain stelt het bedrijf  in staat om het duurzaamheidsniveau te meten en te certificeren met behulp van rigoureuze wetenschappelijke indicatoren. Het geeft ook toegang tot gegevens die helpen verspilling te voorkomen en kosten te verlagen. SOStain bevordert het algemeen welzijn, en geeft een langetermijnvisie die verder gaat dan het concept van concurrentie.
Om gecertifieerd te worden moeten bedrijven voldoen aan tien minimumcriteria die gericht zijn op de duurzame ontwikkeling van het bedrijf en het grondgebied.

Door hierin een voortrekkersrol te vervullen, kreeg Tasca d’Almerita in 2019 van het prestigieuze Amerikaanse tijdschrift Wine Enthusiast de “European Winery of the Year” award toegekend. De motivatie hiervoor luidde: “De toewijding van de familie Tasca d’Almerita voor duurzame wijnbouw op Sicilië heeft een positieve invloed op de wijn, het milieu en andere wijnhuizen, niet alleen in Sicilië maar ook in de rest van Italië, waardoor de kwaliteit verbetert en de boodschap van duurzaamheid wordt verspreid“.

Dimitri Lisciandrello, Estate Manager van Tenuta Tascante

Etna en Contrada
De Etna spuwt lava uit verschillende kraters verspreid over een oppervlakte met een diameter van vijftig kilometer. De lavastroom stolt op verschillende hoogten en op verschillende manieren en creëert zo unieke eigenschappen in de structuur van de bodem (zandig, grind, poederig of stenig,…). Dat zorgt dan weer voor verschillende eigenschappen van de daar geproduceerde druiven en wijn, enerzijds vanwege de verschillen in mineralen in de bodems, maar anderzijds, en meer nog, omwille van de hoogte, helling, en de diepte van de bodem.
De unieke wijngaarden worden onder hun oude benaming Contrada genoemd, naar de lavastroom waarin ze gesitueerd zijn. Contrade zijn op de Etna het equivalent van cru’s.

De belangrijkste Contrade van Tenuta Tascante liggen op de noordflank van de vulkaan | © italysvolcanoes.com

Tenuta Tascante bezit wijngaarden op drie Contrade: Contrada Sciaranova: 14,40 ha waarvan 4.80 ha wijnstokken; Contrada Pianodario: 7,91 ha waarvan 3.94 ha beplant met wijnstokken en Contrada Rampante: 6,6 hectare waarvan 4.28 ha wijnstokken.

Etna: druiven
De typische druivenrassen van de DOC Etna zijn voor rood nerello mascalese en nerello capuccio en voor wit carricante en cattaratto.
Bij Tenuta Tascante staan enkel carricante en nerello mascalese aangeplant. Naast een perceeltje chardonnay, zoals we later zouden leren.

Voor een diepgaande uitwerking van de wijnbouw op Etna, met meer achtergrondinformatie, verwijs ik graag naar het artikel dat binnen enkele weken verschijnt als voorbereiding van onze thematasting “Etna”. 

De degustatie
De proefruimte loopt aardig vol voor deze gelegenheid, met een divers publiek, waarbij het gebruik van spuwemmertjes alvast niet erg ingeburgerd blijkt. Naarmate de avond vordert neemt het geluidsniveau toe, evenredig aan de afname van de concentratie.
Erg veel interesse voor de informatie van Dimitri Lisciandrello wordt niet getoond. Die beperkt zijn inbreng dan ook tot het aanwijzen van de herkomst van de wijnen op een grote map van de Etna, en een summiere uitleg over vinificatie en rijping.
Dan had de Siciliaanse chef meer succes… Met een sappige Italiaanse tongval presenteert Sebastiano Parafioriti van Il Tuo Ristorante uit Lebbeke wat hij voor ons die avond in petto heeft. In plaats van het aangekondigde pastagerecht blijkt hij een compleet hapjesmenu te hebben samengesteld. Gegratineerde mossel van Ganzirri Messina, courgettebloem met riscotta en pistaccio di Bronte, kaaskroket met gamero di Nassa, tostino di pane con burratina al tartufo,… Het zijn maar enkele van de kleine voorgerechtjes die hij ons tijdens de degustatie enthousiast komt voorschotelen. En dan moeten de hoofdgerechten nog komen: een portie maccheroni al ferreto con ragu di agnello Sicilliano en risotto porcini del Etna.

Terwijl Chef Sebby ons vermaakt tijdens het presenteren en serveren van de voorgerechtjes, worden de witte en de de basis rode wijn voorgesteld.

1- Buonora 2017 DOC Etna Bianco (100% carricante)
Carricante is de voornaamste witte druif op de flanken van de Etna.
De druiven voor deze wijn komen uit twee ver uitelkaar gelegen wijngaarden, eentje op de noordflank, en een op de oostelijke zijde van de berg, beide aangeplant in het jaar 2000.
Ingetogen neus van wit fruit, wat rokerigheid, groene kruiden, wax en wol, maar alles heel bescheiden. 
Sappig verfijnd wit fruit en citruspartjes, sinaas, groene perzikjes. Goede balans, een beetje zoet houdt de zuurstructuur (geen malo) onder controle. Peperig naar het einde toe, droge afdronk, goede lengte.

2- Chardonnay 2017 Sicilia DOC Sicilia (100% chardonnay)
Slechts twee producenten hebben chardonnay aangeplant op de Etna. Tenuta Tascante heeft 1 ha gevonden van een vorige eigenaar, op de Contrade Rampante, en houdt dit voorlopig in ere. Binnen de groep Tasca is er uiteraard mer ervaring met deze internationale druif.
De wijn vergist in kleine vaatjes van Franse eik en blijft dan nog 8 maanden op hout rijpen.
Intense neus van botertjes, bloemetjes, fijne kruiden, vanille. Rondeur met goede frisheid, kruiden. Boterig en wat vetheid. Weer een tikje fruitzoet achtergebleven. In afdronk vooral hout en boterige tonen.
Een beetje minder houtgebruik zou hier wellicht meer finesse opleveren.​

3- Ghiaia Nera 2016 DOC Etna Rosso (100% nerello mascalese)
De basis rode wijn van nerello mascalese wordt geoogst in de drie contrade: Sciaranova, Piano Dario en Rampante. De wijnstokken zijn in 2004 en 2007 aangeplant.
Na de fermentatie blijft de wijn 12 maanden op grote foeders van 30 hl.
Transparant kersenrode kleur. Intense neus van zwarte zoete kersen, framboos, donkere bloemen, koele kruidigheid, rubbertje. Ook wat olie en rook.
Zoetere aanzet met kersen, wat warmte en opvallende tannines. Citruszuurtjes op middenstuk. Afdronk met medium lengte, zoete kers en blauw fruit, iets drogende tannines.

 

 

Dan gaan we over naar de hogere klasse, de Contrada-wijnen.
Eerst mag de chef de twee hoofdgerechtjes uitscheppen. Hij heeft verse truffel bij zich, die royaal over de risotto wordt geschaafd. Heerlijk!

4- Contrada Rampante 2016 DOC Etna Rosso (100% nerello mascalese)
Rampante ligt op een gemiddelde hoogte van 740 meter, tussen de plaatsen Solicchiata en Passopisciaro. De bodem wordt gekenmerkt door vulkanische formaties van verschillende lithologische karakterisering maar behorende tot dezelfde tijdsperiode (tussen 15.000 en 4.000 jaar oud). Wijnstokken werden in het jaar 2000 aangeplant. Het is een warme wijngaard, waar de gemakkelijkste, zachtere wijnen vandaan komen.
De wijn wordt op inox vergist en rijpt dan een jaar op Slavonische foeders van 25.000 liter.
Frisse florale neus, roosjes, klein rood fruit en sinaasschil; kruidig, tabak, thee, groen hout. Zwavelig minerale rokerigheid. Complexe kruidige wijn met gedroogd zwart fruit, maraschinokers, framboos. Fijnere structuur, zuurtjes en delicaat rijpe zoetheid. Bitters vallen op. In afdronk koffie, hout, en tanninebitters. Momenteel nog wat hoekig door de bitters, heeft tijd nodig.

5- Contrada Pianodario 2016 DOC Etna Rosso (100% nerello mascalese)
Pianodario ligt op een gemiddelde hoogte van 775 m, tussen Montelaguardia en Randazzo. De wijngaarden zijn aangelegd in terrassen met droge stenen muren, met een gemiddelde helling van 7%. De bodem is uiteraard van vulkanische oorsprong, tussen 15.000 en 4.000 jaar oud. Het is er bijna drie graden koeler dan in Rampante. De stokken, aangeplant rond 2010 zijn gedeeltelijk als “bush vines” gesnoeid.
Complexe mineraliteit, vlezig, zwarte rijpe vruchten, rubbertje. 
Sappig in aanzet, met goede zuurstructuur, kleine kruidigheid. Framboos, kers, donkere aardbei gedroogd fruit. Naar het einde toe wat chocolade. Bittertjes hier zijn veel fijner dan bij Rampante.
Medium lengte in afdronk, met gedroogd fruit en wat donkere chocolade.

6- Contrada Sciaranuova 2016 DOC Etna Rosso (100% nerello mascalese)
Sciaranuova bevindt op een gemiddelde hoogte van 730 m tussen Montelaguardia en Passopisciaro. Sciara is een plaatselijke benaming voor lavastroom en nuova staat voor nieuw. De naam betekent dus eigenlijk “nieuwe lavastroom”, maar de uitbarsting waarnaar verwezen wordt vond al in de 17de eeuw plaats.
De wijngaard ligt tussen kastanjebossen, en is een beetje warmer, de wijnen hier zijn wat ronder van stijl. Aangeplant in 2008.
70% van de wijn rijpt voor een jaar op grote Slavonische foeders van 25 hl en 30% op Franse barrique.
Bloedappelsien, roosjes, rook. Wat groen hout en iets vegetaliteit door een groene kruidigheid, tijm, bladeren, onderhout. In aanzet wat ronder, met rijp rood en gedroogd fruit, vanille. Goede lengte in afdronk, zwart gedroogd fruit. Heel zuiver en fijn. Mooie wijn, die nu wat eenvoudig lijkt maar veel belooft binnen enkele jaren.

7- Contrada Sciaranuova V.V. 2016 DOC Etna Rosso (100% nerello mascalese)
Uit dezelfde Contrada als voorgaande wijn, maar de wijngaard hier is veel ouder: aangeplant in 1961.
Deze wijn gaat enkel op grote Slavonische foeders voor twaalf maanden.
Ingetogen neus van mandarijntjes, bloedappelsien, kersen, frambozen en zwart fruit. Rozijntjes, een pepertje en vlezigheid.
Stevig in de mond, met een complete structuur en wat rondeur. Zwart fruit, kruidig, peper. Gebald en verfijnd. Lange complexe afronk met zwart fruit en fijne kruidigheid. Verfijnde edele tannines. Grote wijn!

Het was een aangename kennismaking met de wijnen van Tenuta Tascante. De term “Masterclass” was wel wat overdreven, daar verwacht ik toch wat meer van dan een enkel woordje uitleg zonder veel diepgang. Maar de Siciliaanse hapjes maakten dan weer veel goed.

Binnen enkele weken proeven we meer Etna. Verslag volgt…

Bronnen:
Tasca d’Almerita
Wineindustryadvisor
BKWine.com
Cellartours.com
Wine Enthusiast
Dellaterra.com
Italiesvolcanoes.com
Wijnkronieken.nl

 

Op bezoek bij Weingut Kaufmann (Rheingau, Duitsland)

Dit artikel verscheen ook op de Vrienden van de Riesling wijnblog.

Eind december 2019 trokken Gerd Brabant, Stefaan Soenen en ik naar Rheingau, op zoek naar de oorsprong van de Prädikatsweine. Dat zijn “wijnen met predikaat”, waarbij de predikaatsvermelding een aanduiding geeft van de zoetheidsgraad van de most waarmee de wijnen gemaakt werden. Aanleiding tot het wijnreisje is de artikelenreeks die Stefaan in 2020 hierover gaat schrijven in het wijntijdschrift Perswijn.
Meer over Prädikatsweine en alles wat we hierover geleerd hebben tijdens de twee dagen ter plaatse vind je (binnenkort) in enkele andere artikels op deze blog.

We eindigden de reis bij Weingut Kaufmann. Buiten het thema van predikaatwijn weliswaar, maar Urban Kaufmann en Eva Raps zijn goed bevriend met Gerd Brabant, en we werden er hartelijk en warm ontvangen.Weingut Kaufmann: recent en al aan de top

Het verhaal van Urban Kaufmann en Evan Raps leest als een romannetje.
Urban is Zwitser, en maakte kaas, Appenzeller, en was daar heel goed in. Hij hield ook van wijn, ging WSET studeren, en droomde van een eigen wijndomein. Hij sprak erover met een wijnmakelaar en die ging voor hem op zoek.

Eva werkte eerst in de Duitse wijnhandel, en kwam daardoor in contact met het VDP. Daar kon ze aan de slag en maakte er promotie tot managing director. Ik kreeg ooit nog een antwoord van Eva toen ik voor deze blog iets meer over de hervormingen van de VDP classificatie wilde weten.
Zij kreeg het bericht van de wijnmakelaar onder ogen en ging ook op zoek naar een geschikt wijndomein voor Urban Kaufmann.
Het lot besliste dat de twee verliefd werden… ProWein 2013: Hans Lang vertelt aan Eva dat hij zijn domein van de hand wil doen, want dat hij aan pensioen denkt. Urban en Eva happen toe, enkele weken later is alles in kannen en kruiken: Weingut Kaufmann is geboren, zij het eerst nog even onder de naam van de voorganger.
Al snel echter scheiden de paden van Lang en het echtpaar Kaufmann zich. De visie is uiteenlopend, resoluut kiezen Eva en Urban voor biodynamiek. Een Demeter certificatie kwam in 2017.Op enkele jaren tijd brengen ze hun wijndomein naar de top. David Schildknecht schrijft in Vinous in augustus 2019: “The 2013 acquisition and subsequent transformation of Weingut Hans Lang by Urban Kaufmann and Eva Raps certainly proved a godsend for the region.” Een godsgeschenk…
De 2016 HASSEL Pinot Noir GG wordt door Eichelmann Weinguide verkozen tot beste Pinot Noir van de Rheingau.
Daar stelde Urban zich vragen bij, zei hij ons in het afsluitend gesprekje in de kelder. “Hoe komt het dat ik na drie jaar al zo hoog scoor? En hoe moet het dan verder?” Uiteraard zijn die goede beoordelingen belangrijk. Allereerst commercieel. “Als je kaas maakt, krijg je een prijs die afhangt van de kwaliteit van je kaas. Mijn Appenzeller was top, dus ik kreeg een hoge prijs. Als je wijn maakt, moet je jezelf eerst bewijzen. Dan zijn zulke vermeldingen belangrijk, ook voor een internationale doorbraak.
Elke dag probeer ik iets beter te doen dan de dag voordien“, vertrouwt hij ons toe.

Na de degustatie en de fondue lopen we met Urban door de kelders.
De man maakt indruk, niet door grootspraak, maar integendeel door zijn bescheidenheid en bedachtzaamheid. Het gebeurt meer dan eens dat we een vraag stellen en een halve minuut of langer moeten wachten tot hij zijn antwoord heeft overwogen en geformuleerd. En ook door zijn bezieling, de gedrevenheid om het verschil te maken.
Stefaan vraagt nog een en ander over het productieproces van zoete wijnen. Hoe je een Trockenbeerenauslese filtert, bijvoorbeeld. We wachten geduldig op zijn antwoord, dat eerst maar uit een enkel woord bestaat: een nachtmerrie.

 

De wijnen van Kaufmann

Foto Stefaan Soenen

We zijn bij Weingut Kaufmann terecht gekomen om onze uitstap af te sluiten met een kaasfondue. Daar is Urban in de wijde omgeving beroemd voor. Hij is tenslotte Zwitser, begenadigd kaasmaker, en weet als geen ander hoe een kaasfondue moet gemaakt worden. We hebben het uit eerste hand mogen ervaren.
Maar eerst willen we toch wel eens van zijn wijnen proeven.
We proeven de droge wijnen voor de maaltijd, de zoete worden tijdens de fondue geserveerd. We beginnen met enkele schuimwijnen.

Riesling Sekt Brut 2014 is een rieslingschuimwijn die onder de noemer Deutsche Sekt op de markt wordt gebracht. De wijn wordt immers “versekt” bij Volker Raumland van het gelijknamige Weingut in Rheinhessen. Minstens 36 maanden sur lattes.
Elegante neus van kleine appeltjes, citrus, heel zuivere aroma’s; goede rijpheid in de mond, droge, kalkige mineraliteit, en een goede lengte. Erg mooie rieslingsekt. Feestaperitief.
Rheingau Pinot Noir Sekt Brut 2014 is een rode Sekt, heel speciaal. Veel kleur, licht kersenrood; vineuse neus met citrus, appeltjes, kleine rode bessen, viooltjes. Strakke aanzet, wat reductief, droog, fijne tannines, goede zuren. Kruidig en strak, ook in afdronk. Minder toegankelijk, maar heel bijzondere schuimwijn.

Hattenheim Rheingau Riesling 2018 is de VDP.Ortswein van Urban. Wijngaarden op krachtigere loessleembodem, gisting deels spontaan.
Heel lichte kleur, groene flits; wat gistig eerst, dan fijne citrus en zeste, druifjes; krokante zuren, zuiver en puur, goede spanning, wat pitfruit en een pepertje; goede lengte in afdronk, zeste en limoen, strak, zuiver. Compacte wijn die nog wat tijd nodig heeft.
Tell Rheingau Riesling 2018 is voor Urban Kaufmann zijn klassieke uitdrukking van Rheingau riesling. De wijn is afkomstig van de Grosse Lagewijngaarden, en wordt geassembleerd uit de vaten die net niet geschikt worden geacht om als GG gebotteld te worden.
2018 was een heel moeilijk jaar omwille van de vele hittedagen. Het zuurgehalte in de most voor deze wijn bedroeg slechts 8 g/l, terwijl 10 tot 12 toch eerder gewenst zou zijn. De gisting snoept daar dan nog zo’n 2 gram af, waardoor deze riesling slechts 6 gram totale aciditeit zou hebben. Erg weinig, maar door de kwaliteit van de druiven was dit sensorisch amper te merken.
Ingetogen neus met veel fijne impressies, nog wat wild, meer mineraal dan fruitig; strakke, bijna strenge aanzet -hoezo weinig zuren?- met goede vulling en diepte. Bij opwarmen beetje romigheid. Klassiek, groot en lekker.

Wisselbrunnen Rheingau Riesling GG 2018 staat op een lichtere loessleembodem met goede waterhuishouding. Volledig op roestvrij staal opgevoed.
In de neus geeft de wijn nog niet veel prijs; een fijne kruidigheid en een droge mineraliteit; kruidigheid ook in het verfijnd mondgevoel, mooie citruszuren, complexe materie; intense en slanke, heel precieze stijl; lange afdronk, saliniteit, grote lengte. Grote wijn!

 

In rood serveert Urban Kaufmann ons nog de Rheingau Pinot Noir 2018: deze Spätburgunder rijpt een jaar op grote vaten van 2800 liter die uit het jaar 1959 stammen.
Kersenrood, kleine heldere meniscus; sappig, kruidig, fijnfruitig, met wat vanille; lichtvoetige structuur en goede zuren, tannines zijn merkbaar aanwezig in afdronk. Gewoon lekker wijn.
De Rheingau Pinot Noir Barrique 2017 ligt 16 maanden op kleine vaatjes.
Tikje verkleuring valt op; aromatisch met kruidjes, hout, karamelsnoepjes; peperig etherisch in aanzet, rood fruit en kruidigheid, sappig en fris. Lange afdronk met kruiden.

De kaas wordt gesmolten in het fonduepannetje, erbij komt een hele verzameling van diphapjes: aardappeltjes in de schil, broccoli, broodkorstjes, mango, uitjes… Overheerlijk.
Als eerste wijn schent Urban ons de
Rheingau Riesling 2015, de VDP.Gutswein met enkele jaren rijping. Verfijnde pétrolé, citrusschilletjes, abrikoosjes en wat cassis; vol, sappig met geel fruit, citrus, sinaas- en mandarijnpartjes, veel sap, tikje restzoet, zachte zuren. Stevige en korrelige afdronk, mooi glas wijn.

Over naar zoet dan, we beginnen zachtjes met de
Rheingau Riesling Kabinett 2018 feinherb. Deze wordt gemaakt van stokken op de Grosse Lage Wisselbrunnen en heeft 14 g/l restsuiker. Een fijne neus van edel klein wit fruit, sinaaspartjes; sappig en fris met ingetogen wit en geel fruit, roze pompelmoes en citrusschilletjes. Goede balans met zuren waardoor de wijn haast droog lijkt.

Rheingau Riesling Wisselbrunnen Spätlese 2017 heeft 70 g/l restzoet en 9,5% alcohol. Complex met geel tot tropisch fruit, gele appel, conferencepeer, minerale ondertoon. Sappig zoet in goed evenwicht, sinaas en ananas, lichtvoetig, finesse. Erg mooie wijn!

Hans Lang Wisselbrunnen Riesling Auslese 2011 komt uiteraard nog met het etiket van de voorganger. Geoogst op 100 tot 120°Oechsle, 8% alcohol. Fijne pétrolé met citrus, honing, wat Botrytistonen; zoete aanzet, wat eenzijdig in een bredere stijl, sinaas, ananas, rijpe banaan. Het verschil in stijl met Kaufmann is groot.

Hans Lang Hattenheim Hassel Riesling Beerenauslese 2001 is intens goudbrons gekleurd, en heeft rijp donker fruit en koffie in de neus, dadels en vijgen, iets ziltigs; fris, zoet, rijp en complex, met ook weer dadels, lokum en koffiegruis, begin tertiair: evolutie zet in.

Hattenheimer Hassel Riesling Trockenbeerenauslese 2018. 300 g/l restsuiker, 7% alcohol. 150 liter van gemaakt. Stropig in het glas, nog gesloten neus met honing, ananasblokjes, sinaassnoepjes, exotisch fruit. Rijp maar niet overrijp. Geconcentreerd in de mond, dens mondgevoel met tropisch fruit en zuren die het geheel optillen. Vanille en koekkruiden in afdronk, sap en compote van tropisch fruit. Grote wijn!

Weingut Kaufmann is op weg naar de top, of is daar al aangekomen. Zo blijkt nogmaals dat passie en visie soms belangrijker is dan jaren studie en ervaring.

Dit bezoek met de degustatie (én de fondue!) was toch een van de vele hoogtepunten van onze tweedaagse uitstap naar de Rheingau. Ik ben heel benieuwd naar het verdere verloop van dit Weingut, op weg naar de top.

Met oprechte dank aan het Duitse Wijninstituut voor de ondersteuning!

Bronnen:
Perswijn
Sabato
Vinous

BaroloBrunello in Antwerpen – 2 december 2019

WineZone is een Italiaans promotie- en communicatiebureau dat sinds 2013 evenementen en proeverijen organiseert om wijnen, wijnmakers te ondersteunen in hun relatie naar de buitenwereld.
Na enkele jaren alleen in Italië events en tastings te hebben georganiseerd, zijn ze vanaf 2019 internationaal gegaan. BaroloBrunello zet, zoals de naam al doet vermoeden, de wijnen van Barolo en Brunello in de spotlichten. Andrea Zarattini  en Monica Genesio presenteren het event.
Ze waren met deze wijnvoorstelling in vorige jaren al in Munchen, Milaan, Lugano, Bordeaux, Parijs, Montalcino en Barolo.
Na Bordeaux in januari 2019 en Parijs in oktober kwamen ze vorige week naar Antwerpen, voor de tiende editie van het evenement.

In drie sessies worden de wijnen uit Barolo en Brunello voorgesteld. Ligging, bodem, reglementering, traditie en smaakprofiel komt aan bod. Tegelijk worden vijf Barolo’s en zes Brunello’s ter degustatie aangeboden.
Ik kon me inschrijven voor de tweede sessie, maar mocht ook nog aan de derde sessie deelnemen, waarvoor dank.

Een korte samenvatting van de presentatie door Andrea:

Barolo
In Piemonte, “aan de voet van de bergen”, en meer bepaald in de Langhe regio, groeit de nebbiolo-druif. Elf dorpen hebben er het recht om wijn te maken onder de DOCG Barolo. Slechts drie dorpen mogen dat voor het hele oppervlakte van hun wijngaarden, voor de andere dorpen zijn slechts een deel van de wijngaarden toegelaten.
Barolo wordt voor 100% gemaakt van nebbiolo. Men onderscheidt enkele verschillende klonen, met ieder wat andere eigenschappen. De meest algemene kloon is Lampia, die grote trossen druiven geeft en geschikt is om op warmere plaatsen te gedijen. Michet geeft enigszins afgeplatte druiven en heeft een kleinere opbrengst, met veel tannine en kleur. De Rosé-kloon is erg aromatisch en heeft weinig kleur.
De DOCG Barolo verplicht een rijping van minimaal 38 maanden, waarvan 18 maanden in hout. De wijn mag vrijgegeven worden op 1 januari van het vierde jaar na de oogst. DOCG Barolo Riserva moet 62 maanden rijpen, waarvan ook 18 maanden op hout. De wijn komt op de markt ten vroegste op 1 januari van het zesde jaar na de oogst.
In Barolo zijn er 181 cru’s of MGA’s gedefinieerd. Menzione Geografica Aggiuntive is een plaatsaanduiding die op het etiket mag toegevoegd worden als de druiven waarvan de wijn gemaakt is minstens voor 85% van de vermelde wijngaard afkomstig zijn.

© Scriptie Ron Andes 2004

Men maakt onderscheid tussen vier type bodems in Barolo.
Lequio formatie, met voornamelijk mergel en compacte zandsteen; Diano zandsteen met naast zandsteen ook kalksteen; Sant’ Agata mergel, het meest voorkomend, is een grijze kleiachtige mergel; en Gypsum formatie, in een klein deel in het oosten van het wijngebied, met mergel en gips. De bodem zou een invloed hebben op de karakteristieken van de wijnen die daarvan afkomstig zijn.
Barolo’s van Lequio formatie zijn krachtig, robuust en kunnen lang ouderen, die van de mergel van Sant ‘Agata zijn delicater, fijner en hebben medium bewaarcapaciteit, Diano zandsteen is een compromis tussen elegantie en structuur en geeft wijnen met medium bewaartijd, terwijl de Gyspum wijnen bedoeld zijn om sneller te drinken en wat zoeter en rijper zijn.
Over het algemeen kan men stellen dat hoe meer zand in de bodem, hoe meer finesse in de wijn, hoe meer klei in de bodem, hoe meer power en kracht de wijn zal hebben.

De wijnen worden voorgesteld door Monica.

Degustatie 14u:

  • Elvio Cogno Brunello Ravera 2015
  • Poderi Colla Barolo Bussia Dardi le Rosa 2015
  • Enzo Boglietti Barolo Brunate 2012
  • Figli Luigi Oddero Barolo 2012
  • Castello di Verduno Barolo Massara 2013

Degustatie 17u:

  • Diego Conterno Barolo Ginestra 2012
  • Poderi Colla Barolo Bussia Dardi le Rosa 2015
  • Josetta Saffirio Barolo Comune di Montforte 2015
  • Bruna Grimaldi Barolo Badarina 2015
  • Azelia Barolo Margheria 2015

Ik ben helemaal weg van deze schitterende wijnen. Laat me mijn proefnotities beperken tot de twee voorkeuren per flight.

In de eerste degustatie zijn de Elvio Cogno Ravenna 2015 en de Poderi Colla Bussia Dardi le Rosa 2015 mijn favoriet.
De Ravenna is verfijnd, gestructureerd met een heel mooie aciditeit. Kersen, thee, tabak en groene kruiden in de neus, een perfecte structuur met een heerlijk lange afdronk.
De Bussia Dardi le Rosa 2015 is steviger, met goede tannines en een stevige zuurstructuur. Kersen, kleine rode bessen, citrusschil, rokerig mineraal; met zwart fruit sap en structuur en nadrukkelijke tannines. 

In de tweede degustatie staat de Poderi Colla Bussia Dardi le Rosa 2015 ook tussen de wijnen, en schittert hier evenzeer.
Ook de Bruna Grimaldi Barolo Badarina 2015 is uitmuntend: floraal, roosjes, aardbeitjes; met fruitig sap, zachte tannines, volmondige complexiteit en wat romigheid naar het einde toe. 

Geen slecht woord over de andere wijnen die gepresenteerd worden. Grote wijnen stuk voor stuk, die bewijzen wat Barolo en nebbiolo in petto kunnen hebben. Fantastisch om zo’n mooie reeks wijnen naast elkaar te kunnen  proeven.

Brunello
In tegenstelling tot Barolo komt Brunello maar uit één dorp: Montalcino. We zijn nu in Toscane, ruim vijfhonderd kilometer zuidelijker dan Piemonte.
Volledigheidshalve is de officiële term Brunello di Montalcino.
De wijnregio is klein: op de kaart zien we een vierkant waarvan elke zijde ruwweg 15 km lang is.
Sangiovese is de druif, en die bestaat in twee variëteiten: S. grosso en S. piccolo. Brunello mag echter enkel van S. grosso worden geproduceerd.
Brunello DOCG verplicht de wijnmaker om zijn wijnen vier jaar te laten rijpen, waarvan twee jaar op vat en mogen niet gecommercialiseerd worden voor 1 januari van het vijfde jaar na het oogstjaar. Voor Brunello Riserva DOCG geldt vijf jaar rijping waarvan twee jaar op vat.
Hoewel de wijnstreek eerder klein is, zijn er toch veel verschillen.

© johnfodera.com

Wat de bodem betreft wordt de regio doorgaans in vier delen opgesplitst:
In het noorden, waar de Tramontana verkoeling vanuit de bergen brengt, is de grond rijk aan klei. Frisse, geurige wijnen met tannines zijn het resultaat.
Het westelijk deel staat onder invloed van de Mistral. De grijzige, stenige bodem hier zorgt voor wijnen die lang kunnen bewaren.
In het zuiden is het warmer en droger. De stenige bodem van rode aarde die water bijhoudt geeft iets warmere wijnen die lang bewaren.
Ten oosten liggen de wijngaarden lager, op compacte klei en stenen. Rijpere wijnen met kruidiger karakter (kaneel) zijn het resultaat.

De wijnen:

Degustatie 14u:

  • Baricci Brunello di Montalcino 2013
  • Conti Costanti Brunello di Montalcino 2015
  • Fuligni Brunello di Montalcino Riserva 2012
  • San Filippo Brunello di MontalcinoBrunello di Montalcino Le Lucére 2015
  • Canalicchio di Sopra Brunello di Montalcino 2013
  • Cortonesi La Manella Brunello di Montalcino 2015

Degustatie 17u:

  • Ridolfi Brunello di Montalcino 2014
  • Col d’Orcia Brunello di Montalcino Nastagio 2012
  • Argiano Brunello di Montalcino 2014
  • Tenuta BuonTempo Brunello di Montalcino 2012
  • Uccelliera Brunello di Montalcino 2015
  • Banfi Brunello di Montalcino Poggio alle Mura 2012

Ook de Brunello’s schitteren. Het zijn – uiteraard – wijnen in een andere stijl dan de Barolo’s.
Ik vraag me, dit volledig terzijde, nogmaals af waarom deze twee wijnregio’s zo vaak samen worden voorgesteld. Ze maken de top uit van Italiaans wijngenot, maar verder is de link tussen de twee wijnen amper aanwezig.

Uit de eerste reeks licht ik de Fuligni Brunello di Montalcino Riserva 2012, met kers, blauwe bessen en bramen, opvallend hout en wat vegetaal; en een zacht, verfijnd mondgevoel met gebalanceerde tannines en zuurtjes, sappig en fris met veel fruit en geïntegreerd hout. Lange, edele afdronk. Grote wijn!
Hoge score ook voor de
Cortonesi La Manella Brunello di Montalcino 2015, met een donkere kleur en neus met finesse, rijp bessenfruit, moerbei, vijgen, groene kruiden als munt, salie; een saline aanzet met grote fraîcheur, warme kruiden, zwarte bessen, edele tannines en groot evenwicht. 

In de tweede reeks zijn mijn persoonlijke favorieten de Ridolfi Brunello di Montalcino 2014, met een zoetige neus van rijp fruit en de typische Sangiovese-groene steeltjes, groene kruiden, rozemarijn; een gebalanceerde wijn met een lichtvoetige, complexe structuur, fraaie aciditeit en edele tannines.
Castello
Banfi Brunello di Montalcino Poggio alle Mura 2012 is heel fijnfruitig, met rode besvruchten, zwarte kersen, vijgen, wat paprika, salie en peper; zacht, sappig en romig met kruiden en zwart fruit in de mond. Stevige tannines die nog moeten versmelten. Krachtige wijn met lange afdronk.
Ik kan niet anders dan ook de
Col d’Orcia Brunello di Montalcino Nastagio 2012 vermelden, wat een mooie wijn is dat! Dat was me ook al opgevallen tijdens de recente degustatie bij Young Charly.
Zwarte vruchten, pruimen, bosbes, cassis, en groene kruiden; gebalanceerde en geïntegreerde tannines, sappig en fruitig, met mooie Sangiovese typiciteit, lang in afdronk

Ook hier: geen slecht woord over de andere wijnen die gepresenteerd werden. Grote wijnen stuk voor stuk, en evenzeer fantastisch om zo’n mooie reeks wijnen naast elkaar te kunnen  proeven.

Het BaroloBrunello evenement in Antwerpen is geslaagd, wat mij betreft. Er was interesse, niet de grote toeloop maar toch voldoende aanwezigen in de historische zaal in centrum Antwerpen.
De losse sfeer en organisatie, en de dito presentaties, zorgen ervoor dat er ontspannen geproefd kon worden. Italiaanse sfeer in Antwerpen, heerlijk toch..?

Jammer dat er geen link gegeven werd naar invoerders van de wijnen in ons land. Die informatie kan ik ook niet meegeven, dus.

Bedankt voor de uitnodiging, WineZone. Voor herhaling vatbaar. Hopelijk tot een volgende keer…

De wijnen uit de degustaties:

Barolo, eerste reeks:

Barolo, tweede reeks:

Brunello di Montalcino, eerste reeks:

Brunello di Montalcino, tweede reeks:

 

 

 


Bronnen:
winescholarguild.com
theupsider.com.au
the-buyer.net

Barolo:

Wijnkring.be
Barolo-wijn.com
Map met Cru’s
Magister Vini – Barolo
Ian D’Agata

Barolo Bodems
Arnaldorivero.com
trediberri.com
Mowse.blogspot.com

Brunello:
johnfodera.com
terralsole.com
decanter.com
chefbikeski.com
montalcinowinetours.com

 

Aula Vini Rioja (24 november 2019): de namiddagdegustatie

“Herontdek Rioja tijdens deze Aula Vini van de Vlaamse Wijngilde, met twee masterclasses en een uitgebreide degustatie van topwijnen.”
Jorge Muga, oenoloog van Bodegas Muga zal zijn visie op het Rioja van vandaag delen, en Juan Carlos Sancha, professor oenologie aan de universiteit van Rioja en zelf ook een uitstekend wijnmaker leert ons minder bekende maar daarom niet minder interessante druivenrassen van Rioja zoals tempranillo blanco, maturana blanca, graciano,… kennen.

Het is mistig op de weg naar Lochristi. De zon die voorspeld werd blijkt hier niet te willen doorbreken. Des te beter om te proeven en om ondergedompeld te worden in de wondere wereld van Riojawijnen.
Er is verrassend veel volk om de beide masterclasses bij te wonen. Er is nog veel meer volk op de namiddagdegustatie, maar ongezellig druk wordt het nooit. 

Eenentwintig tafels staan er opgesteld in de grote zaal Hélène van Restaurant – Feestzalen De Lozen Boer in Lochristi. 21 tafels om een beeld te krijgen van de diversiteit van Rioja, en meer bepaald van de 25 geselecteerde wijnmakers (zie Aula Vini Rioja (24 november 2019): een preview).
Is dat gelukt? Heel zeker wel. Niet alleen op gebeid van kwaliteit waren er verschillen, hoewel het gezegd dient te worden dat het gemiddelde niveau van de wijnen hoog tot heel hoog was. Maar ook de diversiteit in stijlen, in manier van wijnmaken, de verschillen die te maken hebben met de druivensoorten, het houtgebruik, de vatlagering, noem maar op. 
Waren er ontdekkingen te doen? Vanzelfsprekend. Enkele wijnmakers maakten ontroerend mooie wijnen. 

Ik kon, uiteraard, niet alles geproefd krijgen. Om voor de hand liggende reden koos ik enkel voor de rode wijnen. Er waren trouwens niet zo heel veel witte wijnen te proeven. 
Dit verslagje beperkt zich tot de voor mij meest opvallende wijnmakers of wijnen van Aula Vini Rioja. Volgorde compleet willekeurig. Selectie compleet persoonlijk.

Laat me beginnen bij Artuke (zie preview, aflevering 11).  Een domein dat ik al ken van een proeverij bij JJ Wijnen vorig jaar en dat toen al mijn aandacht trok. Die eerste indruk werd vandaag bevestigd.
Pies Negros 2017 is een wijn met 90% tempranillo en 10% graciano. Een deel van deze basiswijn krijgt een jaar vatrijping, en wordt dan geblend met de andere 25% die op beton heeft gerijpt. Fruitig, verfrissend en lekker, met druifjes, blauwe bessen en donkere kersen. Frisse zuren, veel fruit, goed gestructureerd. Erg toegankelijk en heel veel wijn voor de prijs.
Finca de los Locos 2017 heeft 20% graciano in de blend. Rijping in beton! Edel en verfijnd in aanzet, met zoethout en hout. Balsamiek, ijzer, rood en zwart fruit. Snuffelneus. Sappig, wat warmte en wat groens, goede structuur van tannine en aciditeit. Mooi mondgevoel. Mooi wijn.
Paso las Mañas 2017 is 100% tempranillo. Primaire aroma’s met kersen, snoepjes, weer balsamico en kruidigheid. Lichtvoetig en fruitig op de tong, sap, fraîcheur en finesse. 
Rode draad bij Artuke is de fraîcheur. Als toonbeeld van de nieuwe lichting in Rioja, een beetje weg van de traditionele houtgedreven wijnen, kan dit tellen.

Telmo Rodriguez (zie preview, aflevering 4) is aanwezig in de vorm van zijn Remelluri wijnen. Minpuntje: de dame die serveert weet weinig zinnigs over de wijnen te vertellen.
Pluspuntje: Lindes de Remelluri 2014 is een erg mooie wijn. Complex, kruidig, zwarte en gedroogde vruchten, hier ook die extreme frisheid, met fruit, sap en kruiden. 

Artuke en Rodriguez kende ik al, er waren ook ware ontdekkingen te doen op de degustatie. Wijnen die me opvielen, raakten of verbaasden. 
Allereerst Tentenublo (zie preview, aflevering 16). Getipt door een van mijn wijnvrienden daar, anders had ik dit niet geproefd. Eeuwig dankbaar, Johan! “Delicaat” is het woord dat ik bij alle drie de wijnen noteer. Sommige wijngaarden met complantation van witte en rode druiven, die ook samen vergist worden. Wijnmaker Roberto Olivan richt mee de Rioja’n’Roll beweging op, maar als er teveel structuur komt stapt hij weer op. Once a rebel, always a rebel…
Xerico 2018 wordt de instapper genoemd. Ik noteer: grote wijn. Complex zwart fruit en fijn hout, delicaat verfijnd mondgevoel, zacht houtgebruik, zachte tannines. Heerlijk. In deze Xerico gebruikt wijnmaker Roberto Olivan naast tempranillo ook 20% witte druiven.
Tentenublo Tinto 2018 heeft 10% witte druiven in de blend. Verfijnde neus, fruitig. Wat ronder en romiger op de tong, meer peper, met goede fruitvulling en aangenaam mondgevoel. 
Escondite del Ardacho Las Guillermas 2017 is het paradepaardje van het huis. 60% tempranillo met 40% viura. Complex en verfijnd, met balsamico, kruiden en wit fruit naast de krokante zwarte en rode fruit. Rustiek, kruidig, met stevige tannines die niet uitdrogen. Lange afdronk met eik en zwart fruit. Groots!


Twee tafels verder staat MacRoberts&Canals (zie preview, aflevering 14). Bryan MacRobert is zelf aanwezig voor een woordje uitleg. 
Hier heb ik toch een witte wijn geproefd. Omdat de Viura 2013 op de Masterclass van Juan Carlos Sancha zo buitengewoon was, wil ik weten of de 2018 dat ook is. Ja hoor. De oxidatieve toets van de 2013 ontbreekt vooralsnog, maar het is een heel minerale wijn met saliniteit, wit fruit en grote lengte. Bryan schat het rijpingspotentieel van deze wijn even hoog in als de 2013. Over vijf jaar nog eens terug proeven, dus.
Uitroeptekens en sterretjes bij de twee monocepages. Laventura Garnacha 2018 met fijn rood fruit, cacao, jong maar met potentieel. Sappig en vlezig, stevig en vol fruit, goede complexiteit, lange afdronk. 
Laventura Tempranillo 2016 is klassiek, gebald, een fijne snuffelneus vol zwart fruit. Goede zuren, veel materie en fraîcheur, ragfijne tannines. 
De single vineyard field blend Barranco del San Ginés 2015 is edel, verfijnd fruitig, met een lichte houttoets en goede balans. Zachte en edele tannines. Duur, maar grote wijn!

Oxer Bastagieta (zie preview, aflevering 9) tenslotte. Hier zijn de prijzen wat hoger, al is de Suzzane 2016 best vermeldenswaardig. 100% Garnacha. Licht animaal in de neus, rubbertje, zwart fruit, wilde gisten. Enorm complex en compleet. Stevige structuur maar de ferme zuren houden de nadrukkelijk aanwezige tannines in bedwang. Grote complexiteit, ook in de mond en in de talmend lange afdronk. Grote wijn!
Artillero 2017 was minder mijn ding, door de zoete vermouthkruiden in neus en mond. Kalamity 2016 is dan wel weer mijn ding. Hier zitten we echt in de hoge prijsklasse, maar je krijgt hiervoor een klassieke, grootse wijn met gebalde, fijne eiktonen, balsamico, donkere droogbloemen en rozen in de neus; en gul zwart fruit, peper en verfijnd hout in de mond. 48% tempranillo, 48% garnacha, 2% viura, 2% garnacha blanco.

Ongetwijfeld heb ik hier andere hoogtepunten niet vermeld, wegens niet geproefd, of wegens teveel geproefd en vermoeid palet. Je kon gewoonweg niet alles proeven. 
Mijn excuses voor wie dat niet terecht vindt, commentaar en aanvulling is welkom.

Aula Vini Rioja was voor mij een van de mooiste degustaties van 2019. Peter Arijs is erin geslaagd om aan te tonen dat de wijnstreek volop in beweging is, dat de diversiteit groot is, dat er geweldige ontdekkingen te doen zijn, en dat hier en daar aan een erg interessante prijs.

Tijd ook voor enkele woorden van dank.
Dank aan alle invoerders en wijnhandelaars die deze dag mogelijk maakten. Ze staan vermeld met link naar Facebook pagina en/of website onder elke aflevering van de preview.
Dank aan de Vlaamse Wijngilde om deze dag te organiseren. Met speciale vermelding voor Peter Arijs die de contacten met de wijnbouwers legde en het grootste deel van de organisatie op zich nam. En nog een extra woordje van dank aan Peter die het mogelijk maakte dat ik de Masterclasses kon bijwonen. 
Ik kijk al reikhalzend uit naar de volgende Aula Vini…

Lees ook: Aula Vini Rioja (24 november 2019): een preview
Lees ook: Aula Vini Rioja (24 november 2019): Masterclass Muga 
Lees ook: Aula Vini Rioja (24 november 2019): Masterclass Juan Carlos Sancha 

Aula Vini Rioja (24 november 2019): Masterclass Juan Carlos Sancha

“Herontdek Rioja tijdens deze Aula Vini van de Vlaamse Wijngilde, met twee masterclasses en een uitgebreide degustatie van topwijnen.”
Jorge Muga, oenoloog van Bodegas Muga zal zijn visie op het Rioja van vandaag delen, en Juan Carlos Sancha, professor oenologie aan de universiteit van Rioja en zelf ook een uitstekend wijnmaker leert ons minder bekende maar daarom niet minder interessante druivenrassen van Rioja zoals tempranillo blanco, maturana blanca, graciano,… kennen.

Het is mistig op de weg naar Lochristi. De zon die voorspeld werd blijkt hier niet te willen doorbreken. Des te beter om te proeven en om ondergedompeld te worden in de wondere wereld van Riojawijnen.
Er is verrassend veel volk om de beide masterclasses bij te wonen. Aan grote ronde tafels tel ik meer dan honderd deelnemers.

Lees ook: Aula Vini Rioja (24 november 2019): Masterclass Muga

Juan Carlos Sancha

Peter Arijs stelt Professor Sancha voor. Zijn curriculum bedraagt vier pagina’s, blijkbaar. Hij is technisch ingenieur in de landbouwwetenschappen, doctor in de oenologie en viticultuur, professor aan de universiteit van Rioja, consulent voor vele wijnmakers in de streek en heeft sinds enkele jaren een eigen bodega waar hij wijnen van vergeten druivensoorten maakt.
Want dat is zijn stokpaardje: de minority grapes in Rioja.
Hij is ook lid van de Consejo Regulador de la D.O.Ca. Rioja, de Comisión Técnica de la D.O.Ca. Rioja, de Comisión de Reglamento de la D.O.Ca. Rioja en de Comisión de Plan estratégico de la D.O.Ca. Rioja.

Titel van zijn Masterclass voor Aula Vini Rioja is “The ‘new’ Rioja with ‘old’ grape varieties”, met als ondertitel “The land of the thousand wines“. Intrigerend.

Zijn proefschrift aan de universiteit ging over ‘The revival of native minority grapes in DOCa Rioja’, en dit onderwerp zal zijn allesverslindende passie in zijn carrière worden. Hij maakte Rioja’s eerste monocepage Graciano voor Viña Ijalba in 1995, gevolgd door de eerste Maturana Blanca in 2001 en de eerste Maturana Tinta in 2002. Vandaag maakt hij nog meer inheemse druiven, zij het in kleine hoeveelheden, onder zijn eigen Ad Libitum-label.

Juan Carlos presenteert op een verschroeiend tempo, typisch voor gepassioneerde mensen die over hun stokpaardje mogen spreken.
De teloorgang van de variëteit aan druivensoorten in de wereld en in Rioja specifiek komt nadrukkelijk aan bod. Volgens de professor zijn er wereldwijd 6154 verschillende druivensoorten geïdentificeerd. Daarvan zijn er 150 in Spanje, en bij Bodega Ijalba waar hij de wijnmaker is hebben ze er een veertigtal.
Schrijnend is het om de cijfers te zien die hij toont. In 1912 waren er in Rioja nog 44 verschillende druiven courant gangbaar in de wijnbouw, in 1942 nog maar 11 en in het jaar 2000 amper 7.
In 1973 stond er meer Garnacha in de regio aangeplant dan er Tempranillo was (39% Garnacha tegenover 31% Tempranillo). In 2018 is Tempranillo alleenheerser met 88% van de aanplant, het areaal aan Garnacha is geslonken tot minder dan 8%.

Juan Carlos Sancha (Foto © Vlaamse Wijngilde)

De namen van vergeten en verloren gegane druivensoorten vliegen aan sneltempo in het rond. Ik word er een beetje duizelig van. 
Royales, Morisca, Yjaurel, Granadina, Mollar, Morate… Nooit van gehoord, en we zullen er ook nooit meer van horen, want deze soorten zijn voorgoed van de aardbol verdwenen.

Juan Carlos Sancha focust op zijn bedrijf op de druiven die in allerkleinste minderheid nog aanwezig zijn in Rioja. 
Hij vond de eerste Tempranillo Blanco: één druiventros aan een stok Tempranillo vertoonde half rode en half witte druiven, en later enkele trossen witte druiven. Vanuit deze ene druivenstok werden alle nakomelingen van Tempranillo Blanco opgekweekt. Momenteel staat er zo’n 750 ha van deze druif, 1% van het totaal in Rioja. Andere druiven waar hij mee werkt, en nogmaals, de namen worden staccato afgevuurd, dus ik heb amper tijd om te noteren: Maturana Blanca, Monastel (nee, geen -r- vergeten), Garnacha Blanca, Mazuelo, Garciano… Viura is nog de meest gangbare van het lijstje, want in meerderheid gebruikt voor de witte Rioja wijnen. Er staat 3139 ha aangeplant, of 6.33% van de totale oppervlakte.
Sommige variëteiten zijn onmogelijk te doen herleven, zegt hij, maar er zijn er zes die aandacht verdienen en waar hij mee verder werkt: Tempranillo Blanco, Maturana Blanca, Turruntés (niet te verwarren met Torrontes), Maturana Tinta, Maturano en Monastel de Rioja. Sancha bezit 2,5 ha Maturana Tinta en 1,5 ha Tempranillo Blanco.


Huh? De rode druif Tempranillo muteert spontaan in een witte druif?  Juan Carlos verwijst naar pinot, waar ook door mutatie de verschillende “ondersoorten” pinot noir, pinot gris en pinot blanc zijn ontstaan. Kan dat zomaar? De wetenschapper die zich nog ergens in mij verschuilt zocht het uit, en kwam terecht bij een onderzoek, recent gepubliceerd in Nature Plants.
De onderzoekers bestudeerden structurele varianten of chromosoomveranderingen in het genoom van chardonnay- en cabernet sauvignondruiven om hun genetische overeenkomst te bepalen. “Bij de mens erft iedereen een kopie van elk gen van de moeder en een van de vader,” zegt Brandon Gaut, een professor in ecologie en evolutiebiologie aan de Universiteit van Californië, Irvine. “Je zou aannemen dat druiven ook twee exemplaren van elk gen erven, waarvan er één afkomstig is van elk van hun twee ouders. We ontdekten echter dat voor 15% van de genen in chardonnay en cabernet sauvignondruiven er slechts één exemplaar was, geen twee. Dit betekent dat druivensoorten kunnen verschillen in de aanwezigheid of afwezigheid van duizenden genen.” 

© Yongfeng Zhou et al.; Nature Plants volume 5, pages 965–979 (2019)

“Deze genetische verschillen dragen waarschijnlijk bij tot de vele smaakverschillen van wijnen gemaakt van verschillende druivensoorten”, zegt Dario Cantu, professor en voorzitter van wijnbouw en enologie aan de Universiteit van Californië, Davis. Maar die genetische verschillen kunnen ook invloed hebben op een ander belangrijk kenmerk van druiven: hun kleur. Het onderzoeksteam heeft aangetoond dat rode druiven bij verschillende gelegenheden zijn veranderd in witte druiven. Sommige mutaties omvatten een grote chromosomale verandering die het aantal  kleurkopiërende genen veranderden. Minder kopieën van de kleurgenen betekent witte druiven…


Proeven dan maar…

Bodegas Ijalba Tempranillo Blanco 2018
Bleke kleur. Witte bloemetjes, gele appel, onrijp steenfruit, perzik. Weinig opvallende zuren, mineraal, goede fruitvulling; droge, kalkige afdronk.

Bodegas Juan Carlos Sancha Ad Libitum Maturana Blanca 2018
Vijf maanden op de droesem in nieuwe eiken vaten van 500 liter. Organische wijn.
Ingetogen neus van zolderappeltjes, peertjes, citrus en perzik. Nog een beetje kruiden en bloemetjes en iets vanille. Verrassend intens op de tong, met kleine tropische toets als mango en passievrucht. Goed gestructureerd, rondheid en glycerine. Fraaie, zuivere afdronk.

MacRobert & Canals Laventura Viura 2013
Viura, ook bekend als macabeo, de druif die gebruikt wordt om de meest banale cava’s mee te blenden.
Niks banaliteit hier, integendeel!
Goudgele kleur. Rijpe, licht oxidatieve neus met mooie kruidigheid, pitvruchten, zeste en roze pompelmoes, venkel, salie. Complex en boeiend.
In de mond romig, met wat hout, wax. Veel materie, dens mondgevoel. Lange ziltige en verfijnd complexe afdronk. Topwijn!! 
De wijn wordt toegelicht door Ryan MacRobert zelf: dit was de eerste wijn die hij maakte nadat hij uit Australië naar Spanje was verhuisd. Dit is een echte cool climate wijn, vooral door het kille jaar 2013, maar ook door de hoogte van de Viura wijngaard. De stokken staan op kalksteen, en rijpen in 600 liter vaten van neutraal hout. 
Een ware ontdekking. En het zou nog niet de laatste ontdekking zijn die ik die dag zou doen…

Bodegas Arizcuren Solo Mazuelo 2016
Paars kersenrood. Blauw fruit en blauwe bosbes met wat etherische kruidigheid. Lichte aanzet, speelse aciditeit, veel primair fruit, sappig. kers en zwarte kers, beetje hout. Zachte tannines die nadien later iets meer kimen opzetten.

Bodegas Juan Carlos Sancha Ad Libitum Maturana Tinta 2017
Uit de eigen bodega van Juan Carlos Sancha. Een van de zeldzame druiven die hij opnieuw tot leven tracht te brengen.
Primaire, nog blauwrode kleur. Metalig en bloed, paprika, zwart fruit, donkere droogbloemen. Ingetogen eerst, met zwart fruit, stevige tannines maar met goede structuur en balans. In de afdronk gedroogd fruit en vanille.

Bodegas Juan Carlos Sancha Peña El Gato Garnacha 2018
De wijn van deze oude, organische grenachewijngaard ondergaan geen malo, en krijgen minimaal sulfiet, en rijpen 11 maanden in grote vaten.
Net transparant kersenrood. Rijp rood fruit, tot gekookt fruit, framboosjes, hout, vanille, kruidentuiltje, cacao. Heel mooi gestructureerd in de mond, met evenwicht tussen de zuren, het fruit en de tannines. Sappig fruitig, met een korrelig mondgevoel en zelfs wat ziltigheid. In afdronk nadrukkelijke tannines maar alles blijft toch verfijnd. Mooie wijn!

Valdemar Las Seis Alhajas 2015 Graciano
Op dit perceel van 100 ha nabij Haro heeft men zes verschillende klonen van Garciano geïdentificeerd. Vandaar de naam van de wijn: Seis Alhajas betekent de zes juwelen.
In mijn randnotitie bij deze wijn lees ik achteraf “24 jaar op eik”. Dat moet 24 maanden zijn, uiteraard, maar wat de wijn betreft zou het best 24 jaar kunnen geweest zijn.
Houtdoortimmerd, gestoofd, apotheek, vanille, balsamico. Chocolade, hout en warmte. Gestoofd zwart fruit met groene kruidigheid. Vlezig maar met overheersende tannines.

 

Lees ook: Aula Vini Rioja (24 november 2019): een preview
Lees ook: Aula Vini Rioja (24 november 2019): Masterclass Muga
Lees ook: Aula Vini Rioja (24 november 2019): de degustatie (volgt)

Bronnen:
Futurity.org
SpainGourmetour