Didier verkende afgelopen zomer de Noord-Spaanse wijnstreken Priorat en Montsant, en presenteerde voor de aanwezige (Z)Wijntjes enkele van zijn ontdekkingen.
Maar niet alleen de vertrouwde Gentse proevers zaten rond de tafel, ook Erik, de wijn-en reisbuddy van Didier was aanwezig, én speciale gast Jan Reynaert, amateur wijnmaker uit het Heuvelland, kwam enkele van zijn wijnen presenteren.
Het werd een eclectische selectie wijnen, en voor de duidelijkheid zal ik de Belgische wijnen van wijngoed Reyngaard apart behandelen, onderaan dit artikel.

De wijngeschiedenis van Priorat en Montsant:
De Spaanse wijnregio’s van Priorat en Montsant zijn twee goed verborgen pareltjes, gelegen op slechts anderhalf uur ten zuiden van Barcelona en ten oosten van Tarragona, in de meest zuidelijke provincie van Catalonië. Ze liggen genesteld aan de voet van het Montsant-gebergte, waarnaar de DO Montsant is genoemd.
De naam “Priorat” is afgeleid van het eerste kartuizerklooster op het Iberisch schiereiland, gelegen in de stad Scala Dei (of “Stairway to God” in het Catalaans), precies in het hart van het hedendaagse Priorat. Dit klooster, dat nog steeds zijn oorspronkelijke naam “La Cartoxia” draagt, had destijds een “prior” die regeerde over zijn territorium (zijn “priorato”).
Men maakt hier al wijn van in de pre-Romeinse tijd, getuige de veelheid aan “murros”, oude met rotsen omzoomde terrassen, die uit die periode stammen.
Gedurende het Moorse tijdperk, van ongeveer 700 na Chr. tot 1153, viel de wijnproductie terug, en ging men amandelen, olijven en hazelnoten verbouwen.
In 1163 werd “La Cartoixa” gesticht in de stad Scala Dei, en dit betekende het begin van een periode van grote welvaart in de regio.
Tijdens deze tweede periode van de wijnproductie in Priorat/Montsant werd zoveel wijn geproduceerd dat tegen het midden van de 14e eeuw meer wijn werd geëxporteerd dan ter plaatse werd verbruikt.
Met de invasie en verspreiding van phylloxera in 1879 wankelde de economische stabiliteit van de regio, en stortte dan volledig in, met een massale uittocht tot gevolg, vermits de welvarende cultuur die enkel gebaseerd was op wijnbouw, ten einde kwam.
Het duurde enkele decennia vooraleer de heraangeplante wijngaarden weer wijn voortbrachten. In eerste instantie werd “kruikwijn” (“Granel”) geproduceerd. De kwaliteit nam toe, en na verloop van tijd produceerden men hier weer wijnen met zo’n bekendheid dat de comarca Priorat in 1954 als een officiële “Denominación de Origenes” werd benoemd.

© World Atlas of Wine

Montsant en Priorat zijn geografisch en historisch vervlochten wijnstreken. Montsant is een relatief klein D.O. gebied, dat Priorat vrijwel volledig omringt. Priorat is ook niet groot: zo’n 1800 ha aan wijngaard vindt men hier, het omringende Montsant telt ongeveer 1200 ha.
Het klimaat gaat vanaf de kust over van een mediterraan over in een meer continentaal klimaat met droge, hete zomers. De neerslag, gemiddeld 650 mm per jaar, valt vooral in september en oktober. In het zuidelijk deel van Montsant is het wat gematigder dan in Priorat, wat de kwaliteit van de wijnen ten goede komt.
Beide wijnregio’s zijn gebieden met indrukwekkende, steile rotspartijen. De typische bodem is de Llicorella, verbrokkelde leisteen met een groot aandeel kwarts.
Druiven:
Wit: garnacha blanca, chardonnay, macabeo (viura), pedro ximenez…
Rood: garnacha tinta, cariñena (carignan, mazuelo of samso), syrah, cabernet sauvignon, merlot,…

Over naar de degustatie.
We kregen 13 wijnen te proeven, waarvan 6 uit Spanje, en uiteraard zou de rode draad de themagebieden Priorat/Montsant zijn.
Ik zei het al: het werd een eclectische selectie, waarin soms die draad een beetje verloren ging, omdat steeds (volgens traditie bij dit proefgroepje) de wijnen in duo werden voorgesteld – telkens werd een Franse wijn tegenover de Spaanse gezet-, en de nodige aandacht besteed werd aan de Belgische wijnmaker die een aantal van zijn wijnen kwam voorstellen.

Er werd afgetrapt met een schuimwijn.
Licht strogeel, fijne pareling, met in de neus brood, gist, groene kruiden, en wat vegetaliteit (okkernoot, kastanje). Stevige inzet met frisse zuren. Groene peer, appel, ziltige mineraliteit. Valt een beetje weg in het middenstuk. Zachte en droge afdronk.
1- Deze mooie schuimwijn (87 pt) was de Mar de Frades Brut Nature, gemaakt van 100% Albariño. Mooie schuimwijn, ter plaatse aan ongeveer 14€ een koopje, hier aan 25€ tot 30€ veel te duur verkocht.

Er komt een duo rosé in het glas.
De eerste wijn is licht van kleur, uienschil, en vertoont primair rood fruit, snoepjes, rode bessen, roze pompelmoes en banaan. In de mond peer, wit fruit en rode besjes. Een beetje boerse afdronk, niet verfijnd. 
2- Deze La Grange Classique Rosé IGP 2016 (5,9€, 85 pt) wordt ruimschoots overklast door de
3- Wijngoed Reynaard Regent 2016. Maar daarover straks dus meer.

 

Het volgende duo gaat onder de noemer “lichte witte wijn“.
Eerst een wijn met een waterige, bleke kleur. Animaal, gistig, gedroogd fruit als dadels en vijg, ook wat rood fruit. Gistigheid ook in de mond, met wat fruitzoet in aanzet, medicinale toets. Mist evenwicht en zuiverheid. Moeilijke wijn, niet het klassieke smaakpatroon.
De tweede wijn is licht strogeel. Ingetogen neus klassiek, mineraal. Wit fruit en bloemen, kleine kruidigheid. Romig en vol in de mond, met saliniteit en balans. Mooie, zuivere zuurstructuur. Zalvend mondgevoel. Lange afdronk, pepertje, wit fruit, mooi.

Er heerst wat verwarring als de wijnen uiteindelijk worden onthuld. De eerste wijn wordt eerst als de Spaanse aangekondigd, maar blijkt dan toch de Belgische te zijn.
4- Wijngoed Reyngaard Belgisch Wit 2016, 75% Pinot Gris en 25% Auxerrois. Later hierover meer.
De tweede wijn krijgt van mij 89 pt, de Guia Penin 2017 geeft me gelijk, het is de
5- Cellar Masroig Pinyeres Blanc 2016 DO Montsant, en kost ter plaatse amper 6,60€. 100% granacha blanca, geproduceerd door de grote coöperatieve (500 ha wijngaard in DO Montsant!) in El Masroig. Je kan hem in België kopen aan 9€ ongeveer, en dit is de wijn zeker waard.

Duo 3 staat voor stevig wit, en bestaat uit een Prioratwijn tegenover een wijn uit de Languedoc.
6- is donker goudgeel. Ingetogen finesse, geeft eerst weinig prijs. Appel, wat nootachtig
Later een mooie floraliteit, druivig, droesem.
Complexe aanzet met perzik, appel, en weer die nootjes. Droog maar niet oxidatief, wel veel complexiteit. Houtimpressies. Lange, vineuze afdronk, ook hier een fijne complexiteit. Heel mooie wijn.
Celler Clos 93 Parèntesis 2016 (DOC Priorat) is gemaakt van 70% granacha blanca en 30% pedro ximinez (de nootjes!!), en krijgt 8 tot 9 maanden rijping op oude Franse eik.
89 pt, en aan 15€ (ter plaatse) zijn prijs meer dan waard.

7- komt stralend goudgeel in het glas. Opgelet, zoals steeds weerspiegelen de proefnotities mijn persoonlijke smaak. Want: de wijn is evolutief, oxidatief, en wordt overheerst door houtlagering. Onderliggend met goede wil breed geel fruit. Ook in de mond houtgedreven, zelfs tannineus. Overgelagerd en boertig, boterig en oxidatief. Kleine kruidigheid, ferme bitters. De afdronk? Hout en hout…
Er wordt wild geraden naar de druivensoort. Ook al geen goed teken, want deze… chardonnay uit de Languedoc vertoont weinig chardonnay-karakter.
Domaine de Perdiguier Cuvée d’En Auger 2008 (Vin de Pays Coteaux d’Ensérune)
Mijn persoonlijke score is 84, nochtans vindt de meerderheid aan tafel dit best een okee wijn.

Duo 4, en hiermee schakelen we over naar rood.
Didier vertelt ons dat er een Montsant tegenover een Languedocwijn wordt geschonken.
8- is donker en ondoorzichtig, maar de neuzen gaan omhoog: kurk… Wie door durft te proeven merkt: dit zou een klasserijke wijn geweest zijn. Helaas, kurk dus.
Cellar Masroig Les Sorts Vinyes Velles 2013 DO Montsant.
9- donkerrode kersenkleur. Fijne en minerale neus, bramen, pruimen, gedroogd en zwart fruit. Tabak, thee, groene kruiden.
Zacht rijp fruit in aanzet, wat evolutie. Rustiek in de mond, met zuurtjes, kruiden en zwart fruit, pepertje ook. Alcohol en tannines drogen wat uit.
In afdronk pepertje, en rijp zwart fruit. 86 pt
Mas de Pountil “L’Authentique” Coteaux de Languedoc 2010, komt uit de Terrasses de Larzac en is gemaakt van Carignan en Mouvèdre.

In duo 5 komen twee monocépages.
10- ondoorzichtig donkerrood. Rijp zwart fruit en kruidigheid, ingetogen, al wat tertiaire toetsen. Vlezigheid, cassis, bosbes, vanille.
Krachtig en rijp, complex, kruidig. Gedroogd zwart fruit, veel sappigheid.
In afdronk ook sappig en krachtig, warm, met verfijnde tannines. Lang. Mooie wijn. 90+ pt
Celler Clos 93 L’exclamació 2014 DOC Priorat kost wel 24€ op domein. Eerder zeldzaam: een 100% Syrah-Priorat.

11- is ook ondoorzichtig, bijna zwart. Rijp fruit, peperig, groene kruidigheid, lactische toets. Zachter fruit, wat yoghurt. Rokerig.
Sappig en complex, met peperigheid, fraicheur, stevige tannines. Zwart fruit en kruiden in de mond.
Stevige, krachtige wijn. Afdronk met stevige tannines, lang, beetje drogend.
Gelijkspel, deze krijgt ook 90 pt van mij.
Cave de Tain Hermitage 2010 vertoont wel alle klassieke Syrah kenmerken van een wijn uit de noordelijke Rhône. Duur: 26,38€ op de coöperatieve.

Een monocépage versus een superblend in het laatste duo, duo 6. Het zou om een Priorat en een niet-Franse wijn gaan.
12- Bruinrode kleur aan de rand. Hout en vanille, kruidigheid, zoethout, mineraal.
Rijp gedroogd fruit, goede zuurstructuur, zacht en suave mondgevoel. Veel fraicheur.
Wat evolutief, ouderdom, karamel, gestoofde groenteschotel.
Afdronk met lengte, zachte tannines, finesse. Grote wijn, maar op dronk. 92 pt
Door de zachtheid en de kruidigheid word ik op het verkeerde been gezet. Ik blijf “grenache” volhouden terwijl de anderen al lang in Italië zitten. Ze hebben gelijk:
Terredavino Essenza 2007 Barolo. Uiteraard 100% Nebbiolo, uit een groot jaar. Ik ben verbaasd over de zachte structuur en de evolutie in deze wijn. En beschaamd dat ik de Nebbiolo niet herkende. 34€.

13- Nog bewaarde kersenrode kleur. Groene kruiden, lijm, velpon, rood en zwart fruit, gebald maar overrijp.
Rijp en zwoel in de mond, veel alcohol, mist finesse. Stevig, zwaar, zoetig, tanninerijk. Dit doet denken aan nieuwe-wereld. 88 pt
Buil & Giné Pleret 2007 DOC Priorat, 30% Grenache, 30% Carignan, 20% Merlot en 10% Syrah. Een superblend, inderdaad. Maar aan bijna 40€ veel te duur voor wat we in het glas krijgen.

 


Maar laten we niet vergeten dat ook Jan Reynaert, amateur wijnmaker van wijngoed Reyngaard, aan tafel zit en enkele proefflesjes heeft meegebracht.
Jan maakt deel uit van een culinaire familie, en heeft zelf, als zoon van een meesterkok, aan het fornuis van diverse goed aangeschreven restaurants gestaan. Tegenwoordig is hij traiteur, daarnaast lesgever aan Syntra, en dus ook amateur wijnmaker op zijn microdomein in Dranouter (Heuvelland).
Micro, want amper 300 wijnstokken, met vooral Regent en enkele rijen Auxerrois en Pinot Gris.
Jan is ook een begeesterend verteller, zoals de foto hiernaast aantoont.

De flessen die hij meebrengt hebben geen gedrukt etiket. De oplage is te klein om daarin te investeren.
Didier zette enkele van zijn wijnen tussen de duo’s in de degustatie.
In het duo rosé overtroefde de Wijngoed Reyngaard Regent rosé 2016 zijn tegenstander (La Grange Classique Rosé IGP 2016) met klasse.
Donkere rosékleur, bijna rood, met een kruidige neus, rokerig, metalig, fijn rood fruit. Bubbelgum, kersenyoghurt.
Aanzet met bessenfruit, net niet beendroog, sappig, fruitig, en een klein bittertje naar het einde toe. Korrelige materie, mondgevoel van een rode wijn. In afdronk veel sappig fruit en wat steeltjesbitters. Zowat de beste Belgische rosé die ik ooit mocht proeven. Heerlijke wijn.
Die steeltjesbitters, dat kan kloppen, want voor de 2016 heeft Jan “whole bunch” fermentatie toegepast, zonder ontstelen dus. Er zijn van deze wijn slechts 40 flessen geproduceerd.

 

In duo 2 stond een wijn van Jan tegenover de Pinyeres blanc, en hier was wel degelijk een klasseverschil merkbaar in het voordeel van de Spanjaard.
De Pinyeres blanc gaf ik 89 pt (zie boven). De Heuvellandse witte wijn Wijngoed Reyngaard Belgisch Wit 2016 had animale en gistige tonen in de neus, met vijgen en dadels als fruit. Ook in de mond gistig, medicinaal. Moeilijke wijn, die evenwicht mist, en buiten het klassieke smaakpatroon zit. In 2016 gemaakt van 75% pinot gris, 25% auxerrois.

Tussen de duo’s door laat Jan enkele proefflesjes van zijn 2017 oogst proeven.
Auxerrois 2017: peer, peer, peer, rijpe appel en peer. Ziltig, met wat restzoet. Rechtlijnig met een goede zuurstructuur. Correct, maar minder boeiend.
Pinot Gris 2017: bloemetjes, groen en vegetaal, aards, boswortels, onderhout. Groen en strak in de mond, stevig mondgevoel, vulling en reserve. ietwat droogtrekkend op het einde. Goede wijn.
Regent rosé 2017: wat onzuivere neus eerst met gisten, later snoepjes, primair fruit, vlezigheid. Beetje scherp in aanzet, ongedekte zuren, wat restzoet. Deze wijn zit in primaire fase, moet nog integreren.
Door de beperkte productiecapaciteit is van alle wijnen telkens een beetje overschot als de gistingstanks gevuld zijn. Jan doet al die restjes bij elkaar in zijn eigen “superblend“.
We proeven ook deze wijn, waarin 40% pinot gris, 40% auxerrois, en 20% van de regent rosé: floraal en fruitig, met rode besjes, snoepjes, groenigheid. Zacht in aanzet, met ziltigheid, complex. Mooie, complete wijn met veel frisheid. Ook gewoon lekker.De Reyngaard Regent Rood 2017 is donker en ondoorzichtig. Rubber, lactisch, elastiekjes komen eerst in de neus. Onderliggend donker en zwart fruit. Zacht en romig in de mond, beetje lactisch, tannines moeten zich nog integreren. De wijn mist nu nog wat materie maar heeft wel een mooie structuur.

Al bij al bewijst Jan Reinaert dat hij de kunst van het wijnmaken beheerst. En overtuigt hij ons nog maar eens van het potentieel van Belgische wijnen. Jammer dat deze niet-commerciële productie niet mee kan doen aan de wedstrijden, zoals de verkiezing “Beste Belgische wijn“. Wijngoed Reyngaard zou wel eens hoge scores kunnen  halen.


Als afsluiter komt er nog “een specialleke” in het glas, geschonken door Erik.
In het glas komt een bruinrode, oude wijn. We vragen ons af of dit een oude verkleurde rode wijn is of een oude witte wijn.
In de neus nootjes, rozijntjes, sinaaschil, sherrytoets.
Ook in de mond erg sherryachtig, maar lang, mooi, complex. Zoete materie met frisse aciditeit. Dit zou een fijne lichte oloroso kunnen zijn.

Als de fles wordt onthuld is de verrassing compleet: Renaissance Vineyard Late Harvest Sauvignon Blanc 1984 (North Yuba, California, USA).
North Yuba AVA is een American Viticultural Area in de Sierra Nevada, met voornamelijk vulkanische bodems. Renaissance Vineyards is de grootste producer hier, met 18ha wijngaard.

 

 

Tenslotte: dank aan Didier en Erik voor de wijnselectie en de presentatie, aan Johan en Kathleen voor de ontvangst en de hapjes, aan alle proevers voor de gezellige sfeer en aan Jan Reynaert voor de verrassende Belgische wijnen.

 

Bronnen:
History of winemaking in Montsant and Priorat
Perswijn
Wikipedia

Advertenties

Een gedachte over “Priorat, Montsant, Zuid-Frankrijk en een zijsprongetje naar het Heuvelland (19 november 2017)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.