Syrah van de noordelijke Rhône

Het noordelijke deel van de Rhônevallei, of zoals de Fransen zo mooi zeggen: “Rhône septentrionale”, is thuisbasis van een van de belangrijkste druivensoorten in Frankrijk: de Syrah.
“La Syrah”, en daarmee is deze druif een van de weinige die als vrouwelijk benoemd wordt. Wat daarom niet noodzakelijk voor de wijnen van deze druif moet gelden.

In Frankrijk is de Syrah de vierde meest aangeplante druif. Met ongeveer 65.000 ha moet ze het afleggen tegen Merlot, Ugni blanc en Grenache. Frankrijk is dan wel weer verantwoordelijk voor bijna de helft van de totale wereldaanplant van Syrah.

Het wijngebied van de noordelijke Rhône strekt zich uit over 80 km van Vienne tot Valence. Het is een lang en smal gebied, met in totaal ongeveer 4.700 ha aan wijngaarden.
De regio wordt gekenmerkt door steile hellingen met bodems die veel graniet en afgeleid hardgesteente bevatten, en waar de cultuur wordt gedaan op terrassen.
Het continentale klimaat met relatief droge, warme zomers en vaak door vorst- en sneeuw geteisterde koude winters zijn zeer bepalend voor het karakter van de wijnen.
De syrah-druif vormt de basis voor alle rode Côtes du Rhône Septentrionales-wijnen en mag, afhankelijk van de appellatie, al dan niet worden geassembleerd met maximaal 10-20% van voorgeschreven witte druivenrassen, hoofdzakelijk Viognier.

Map of the Northern Rhône showing appellations colored by what wines they produce. Yellow produce 100% white wines; Pink produce red and white wines; and deep red produce 100% red wines. ©winefolly.com

De Syrah-appelaties van noord naar zuid (en dus zonder de gebieden die enkel witte wijn maken):

Côte-Rôtie
Geen flauwe hellingen op de “”geroosterde heuvel”: de Syrahwijnen van Côte-Rôtie halen hun kwaliteit uit de uitermate steile hellingen die soms een stijgingspercentage van 60 graden hebben.
De aanplant staat op terrassen die slechts enkele tientallen wijnstokken breed zijn.

Men maakt onderscheid tussen de “Côte Brune” in het noordelijk deel van de helling en de “Côte Blonde” in het zuiden. De bodem van de Côte Brune bestaat uit mica-schist,rijk aan klei en ijzer en is eerder donker gekleurd. Dit geeft diepgekleurde, gestructureerde, tanninerijke wijnen met eerder zwart fruit die minder flaterend zijn in hun jeugd maar baat hebben bij veroudering.
De “Côte Blonde”, vanuit Ampuis richting Condrieu, bestaat voornamelijk uit gneiss, wat een bodem met een lichtere kleur oplevert, en verder uit zanderige klei vermengd met loess. Hier is minder ijzer aanwezig dan in de Côte Brune. De wijnen zijn lichter in kleur, met minder tannine en accentueren eerder rood fruit en florale toetsen in een verfijnde, elegante stijl van rondeur en souplesse.

St. Joseph
strekt zich uit op de rechter Rhôneoever ter hoogte van de 45ste breedtegraad. Het wijngebied ligt op de steile hellingen die reeds sinds de oudheid in terrassen worden verbouwd. De wijn heeft in de 17de eeuw zijn huidige naam van de Jezuïeten gekregen. Het is met ongeveer vijftig kilometer lengte de langste appellatie van de noordelijke Rhône. Over het algemeen vindt men hier bodems van lichte leisteen en gneis op granieten ondergrond. Erg heterogeen wijngebied, niet in het minst wat kwaliteit betreft.

Hermitage
Wereldberoemd zowel wegens de historiek als voor de wijnen.
De historische terroir bestaat uit granietterrassen van mica-schist en gneiss. Er zijn ook terrassen met alluviale keien.
De heuvel van Hermitage kan geografisch in drie delen worden opgedeeld.
Vanaf het westen op de linkeroever komen we eerst bij Bessards, een terroir met zeer geaccidenteerde granietbodem. Op deze helling staat de kapel van Hermitage en ligt de befaamde wijngaard van L’Ermite.
Het centrale gedeelte bestaat uit twee delen: de bovenste zone, Le Méal, pal zuidelijke gelegen, met een kalkhoudende en zandige bodem met rolkeien aan de oppervlakte.
Onderaan, met de naam Greffieux, is de aarde relatief vruchtbaarder.
Ten slotte hebben de zones Murets en Dionniers een kleihoudende bodem en een veel minder steile helling.

Crozes-Hermitage
Deze appellatie is de grootste wat productie en totale oppervlakte betreft. In het noorden graniethellingen die aansluiten op die van Hermitage; in het zuiden fluvioglaciale rivierafzettingen en terrassen met rolkeien of löss. Ook hier erg heterogeen, zowel wat bodems en kwaliteit betreft.

Cornas
De kleinste appellatie in oppervlakte en aantal hl.
Het wijngaarden zijn aangeplant op een amfitheater van heuvels op het zuiden en zuidoosten, die de wijngaarden afschermen van de mistral en van al te grote temperatuurschommelingen. De wijngaarden zijn aangeplant op steile hellingen waarop onstabiele en smalle terrassen zijn aangelegd. De bodem bestaat voornamelijk uit graniet en verbrokkeld graniet, kleihoudende zandgronden, daarnaast zijn er leemafzettingen, behalve in het noorden waar een kalkhoudende bodem overheerst.

 


De degustatie

Op zondagmiddag schoven we met zes aan rond de proeftafel bij Steven en Nathalie.
De formule is ondertussen gekend: ieder brengt een aantal wijnen mee binnen het afgesproken thema (dit keer dus “Syrah, liefst noordelijke Rhône“). De flessen worden geblindeerd en “op aanvoelen” presenteert ieder zijn wijn. We nemen rustig de tijd om te proeven en te bespreken. En om weetjes en kennis uit te wisselen. Heerlijke formule…

0- Guillaume Clusel “Galet” 2016 – AOC Coteaux du Lyonnais (Clusel-Roch) SVDW
Jonge frambozenkleur. Kruidig en funky na openen, met wat onderdrukt fruit eerst. Na wat lucht komt er meer rood fruit, zeepjes (floraal), en wat hout.
In de mond hoog in zuren, rood fruit, wat vanille, romig. Geïntegreerde tannines.

Deze wijn, gemaakt door Clusel-Roch (Côte-Rôtie), is geen Syrah maar 100% Gamay.
De wijngaarden waar deze Coteaux du Lyonnais vandaan komt liggen amper 20 km ten noorden van de Côte-Rôtie. Bodems met keien (galets) van gletsjermorenen, gneiss en graniet, oude wijnstokken, beperkte rendementen, opvoeding van 12 maanden op gebruikt hout.
De hand van de wijnmaker heeft ons hier volledig op het verkeerde been gezet, want slechts één iemand rond de proeftafel opperde schuchter de suggestie dat dit wel eens Gamay zou kunnen zijn. En zelfs de tweede degustatie (zie verder) bracht geen soelaas…

1- Hervé Souhaut “Syrah” 2016 – Vin de France (Ardèche) GDT
Wat mat kersenrood, medium intens, brede witte rand. 
Intrigerende neus met rood fruit, witte kers, floraal, mineraal, gerookte toets. Beetje hout en animaliteit. Of is het hout wat onzuiver?
Mondvullend, met kersen (witbuik). Goede aciditeit en versmolten tannines, bijna ongrijpbaar. Mooie balans in heel de materie. Lang en zuiver in afdronk, zachte tannines.

Hervé Souhaut van Domaine Romaneaux-Destezet produceert deze Syrah uit de Ardèche op volledig natuurlijke wijze. Stokken van 30 jaar oud op granietbodem, rendement van 25 hl/ha, maceration semi-carbonique, 8 maanden op gebruikt hout, niet gefilterd, minimum gebruik van sulfiet.

2- Pierre Gonon “Saint-Joseph” 2015 – AOC Saint-Joseph SVDW
Donkere, geconcentreerde paarsrode kleur. 
Donker rood fruit pepertjes, nieuw hout, wat bio-animaliteit. Na walsen zwart bosfruit, inkt, munt. Intrigerende, complexe neus. 
Stevig in aanzet, met korrelige tannines, veel fruit, wat groen hout, kruiden (pickles?) en zoethout. Warm maar in toom gehouden door de mooie, precieze zuurstructuur. Full bodied, met toch fraicheur. 
Lange, krachtige afdronk.

De broers Gonon, Jean en Pierre – Franser kan haast niet – cultiveren deze wijn op biologische wijze, al zijn ze niet geïnteresseerd in de labels en certificaten. Granietbodem, manuele oogst, vinificatie met spontane gisten in open vaten, 14-16 maanden opvoeding op oude fusten en demi muids.
Nick Stock van JamesSuckling.com schrijft: “The reds of Saint Joseph radiated elegance, seduction, and bright beauty across various producers, Gonon being the highlight. I have included notes on Gonon’s 2015 wines from cask as they are simply too good to not mention.

3- François Villard “Seul en Scène” 2012 – Vin de France MR
Doorschijnende kleur, baksteenrood, dus al wat evolutie. Expressief, rijp rood fruit, kruidigheid. Zwarte peper. Enkele jaren rijper. Floraal, besjes, framboos.
Rond, finesse, strak. Verfijnde balans tussen zuurtjes, fruit en zachte tannines. Lange afdronk, hier meer zwart fruit. Nagenoeg op dronk. Heel mooie wijn, Pinot Noir-achtige stijl, verfijnd.

François Villard is, samen met Pierre Gaillard en Yves Cuilleron, een van de voortrekkers van de “Coteaux de Seyssuel” of “Vins de Vienne”. Ze ijveren voor een nieuwe AOP. Amper enkele km ten noorden van de Côte-Rôtie gelegen is het haast onmogelijk om geen vergelijkingen te trekken met deze wijnen. Temeer omdat Seyssuel vroeger gewoonweg deel uitmaakte van de Côte-Rôtie. De wijnen noemden ze destijds ‘Vins d’Ampuis’ of ‘Vins de Vienne’. Voor de phylloxera hier toesloeg was er meer dan 300 ha wijngaard aangeplant. Ten westen van de rivier werden er opnieuw wijnstokken aangeplant, terwijl er aan de oostelijke zijde gekozen werd voor andere gewassen of braakliggend land. Er zijn nog grote gelijkenissen tussen de twee wijnstreken: dezelfde bodems (hoofdzakelijk schist met mica), dezelfde hellingsgraad, dezelfde oriëntatie (meestal zuidoost), zelfde druivenrassen, dezelfde wijnbouwpraktijken (steunpalen, hoge aanplantingsdichtheid).
Wat Seyssuel en de Côte-Rôtie écht scheidt is de Rhône en een klein deel van een meer dan 2000 jaar oude gemeenschappelijke geschiedenis, want als er wijnstokken in Seyssuel zouden geweest zijn op het moment dat de herkomstbenaming Côte-Rôtie in 1936 werd bekrachtigd, dan had Seyssuel er ongetwijfeld deel van uitgemaakt.

“Seul en Scène” 2012 is uiteraard 100% Syrah, van schistbodem, met 16 maanden eik waarvan ongeveer 70% nieuw.

4- Frank Balthazar “Cuvée Casimir Balthazar” 2016 – AOC Cornas SVDW
Intense kersenrode kleur. Gesloten in de neus eerst. Bloemen, fijn rood fruit, mineraliteit. Na wat luchten komt er duidelijk blauw fruit zoethout, een tikje hout en wat animaliteit te voorschijn. Verfijnde structuur met veel kracht, stevig rood fruit, korrelige tannines, saline mineraliteit. Lange afdronk met zwart en gedroogd fruit. Stevige krachtpatser, uiteraard veel te jong, maar met een grote toekomst.

“Huiskamerdomein” van 2 ha wijngaard op Cornas. De wijngaarden worden volledig organisch bemest en er komen geen pesticides aan bod. De oogst gebeurt manueel, er wordt zeer streng geselecteerd in de wijngaard. Volledige trossen druiven worden vergist in beton gedurende twee weken. Afkomst: 75% van wijngaard La Lègre (graniet, Syrah van jonge aanplant), en 25% Syrah van ‘Les Mazards’ (klei en verpulverde graniet, aangeplant in 1961). Fermentatie van 2 weken met eigen gisten, elevage van 14 tot 18 maand op demi-muid, niet geklaard, niet gefilterd.

5- Domaine A. Clape Cornas 2014 – AOC Cornas GDT
Stevige vloek voor deze kurkfles. Het had een eerbetoon aan de onlangs overleden wijnmaker moeten zijn.
Wie toch durfde proeven voorbij de kurk merkt floraliteit, zwart fruit en olijven, en proeft de verfijning in de structuur met zachte edele tannines.

6- François Villard “Reflet” 2012 – AOC Saint-Joseph MR
Nog bewaarde paars-rode kleur. Hout in de neus, compact en gebald. Blauw fruit, munt, zoethout, medicinaal, peper, tabak, teer leder, laurier. De opsomming laat geen twijfel toe: complex! Zachte aanzet met mooie fruitzuren, krachtig en complex. Mooie balans met versmolten tannines, goede fraicheur, veel finesse. Heel mooie wijn, met nog toekomst voor zich.

Bodem van kwartsgraniet, volledig ontsteeld, 17 maanden in eik waarvan de helft nieuw. Krachtigere stijl dan de “Seul en Scène”, maar met meer reserve en toekomst.

7- Clusel-Roch “Les Grands Places” 2015 – AOC Côte-Rôtie SVDW
Donkere geconcentreerde paars-rode kleur. Gebalde neus met balsamico, olijven, zwart en blauw fruit, cassis, vijg, zwarte peper. Complex en nog ingetogen. Gebald en stevig in de mond, met ferme tannines, zwart fruit, vanille, gedroogd fruit. Dense lange afdronk.

Côte-Rôtie uit de Côte Brune, dus op ijzerhoudende mica-schistbodem. Eigen massale selectie van oude Syrahstokken “Serines” afkomstig van Ampuis. Deze selectie is minder productief en geeft complexere aroma’s dan de modernere selecties. De wijn ligt 2 jaar op hout waarvan 25% nieuw.

8- Benjamin et David Duclaux “La Germine” 2015 – AOC Côte-Rôtie MR
Medium dense kersenrode kleur. Floraal, rood en primair fruit, rokerige mineraliteit. Finesse, complex en kruidig in de neus. Heel fijn mondgevoel met rood fruit, zalvende jonge tannines, blauw fruit. Stevig, gebalanceerd en delicaat. Heel mooie zuivere afdronk. Groots.

Geweldig om deze wijn uit de Côte Blonde naast de vorige te kunnen proeven. De ideale volgorde zou omgekeerd geweest zijn, maar niet getreurd. Het verschil tussen kracht en verfijning kan niet beter geïllustreerd worden.
“La Germine” is afkomstig van de Côte Blonde, dus, bodems met gneiss, deze wijn heeft een assemblage van 3 tot 5% Viognier. Slechts 20% nieuwe eik, gedurende 18 maanden, barriques en demi-muids.

9- Domaine Jean-Louis Chave “L’Hermitage” 2014 – AOC L’Hermitage GDT
Intense kersenrode kleur. Animaal, “bio”, leder. Heeft veel lucht nodig. Zwart en gedroogd fruit, pepertje. Edel! Klasse!!
Rijp, rijk en complex. Zacht en suave, vol rijp zwart en rood fruit, gedroogd fruit, peper, kruidenboeket. Mineraal. Sappig, gelaagd, en met een grote finesse.
Stevige maar elegante tannines. Klassewijn. Top!

“There’s simply no denying that this is one of the great wines of the world.” Wat een eer om dit te mogen proeven.
Terroirs van Besssards op graniet, Méal op kalkbodem en l’Ermite op klei. De hele oogst wordt ontsteeld en elk perceel wordt afzonderlijk gevinifieerd op hout en roestvrij staal. Opvoeding gedurende 26 maanden op barrique, met amper 10 tot 20% nieuw hout. Daarna de assemblage tot de uiteindelijke topwijn.

 

Er zijn nog restjes in de flessen. We verhuizen naar het tuinterras, het is een heerlijke zomeravond. De wijnen worden weer geblindeerd en opnieuw, in willekeurige volgorde dit keer, voorgezet. Kunnen we herkennen wat we zopas geproefd hebben? Het gaat verbazend goed. Enkel de Gamay is hardnekkig in zijn vermomming: weer wordt hij als Syrah weggezet. We kunnen ons troosten met deze wijze woorden: “When asked whether he ever confused a Bordeaux with a Burgundy in a blind tasting, British wine legend Harry Waugh replied: “Not since lunch.’ “
De twee Villards worden herkend aan de iets gevorderde leeftijd en kleur tegenover de andere wijnen. De Saint-Joseph van Pierre Gonon wordt verward met de Balthasar Cuvée Casimir. Dat is geen schande: beide wijnen waren de meest krachtige, met stevige tannines. De echte Cuvée Bathasar blijft een strookje animaliteit houden, terwijl de Côte-Rôtie van Clusel-Roch wat droogtrekkende tannines heeft gekregen. 
De Ardèche-wijn van Souhaut presenteert zich heel mooi nu. Dit is, samen met buitenbeentje Gamay, een topper wat prijs-kwaliteit betreft.
Toevallig komen de Côte-Rôtie van Clusel-Roch, l’Hermitage van Chave en La Germine van Duclaux achteraan in de willekeurige volgorde. Drie grootse wijnen, intrigerend, verfijnd en complex. De Hermitage steekt er uiteraard bovenuit, het prijskaartje overeenkomstig.

Een fenomenale proeverij, alweer. Fijn gezelschap en ontspannen sfeer, fantastisch mooie wijnen en lekkere hapjes (waarvoor dank, Nathalie en Steven!).

Heel veel dank aan iedereen rond de proeftafel, ik heb alweer veel bijgeleerd met deze thema-tasting. Heel content dat de volgende datum al is afgesproken…

 

Bronnen:
vitisphere.com
courtofmastersommeliers.org
winefolly.com
winefolly.com
rhonevaluewines.eu
jancisrobinson.com
thewinecellarinsider.com
rhone-wijnen.com
rrrhone.be
invinoveritas.be

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.